Περί εκλογών και αποχής

Προλεγόμενα: εδώ και καιρό σκέφτομαι να συμπληρώσω το μπλογκ αυτό και με μερικά «σοβαρά» άρθρα – παρ’ όλο που το χιούμορ είναι σοβαρή υπόθεση. Εξ ου και η ετικέτα «σοβαρά;» με ερωτηματικό στο τέλος. Για το προσεχές διάστημα το παρόν μπλογκ θα ασχοληθεί και με τις επερχόμενες εκλογές.

Παρατηρώ λοιπόν τις τελευταίες ημέρες τις αντιδράσεις της ελληνικής μπλογκόσφαιρας στην προκήρυξη των εκλογών. Με μια πλημμελή παρατήρηση, έχω διακρίνει κάποια ρεύματα εκ των οποίων:

α) κάποια ρεύματα συστρατεύονται με κάποιο κόμμα εξουσίας (τα δύο γνωστά)

β) κι ένα μεγάλο ρεύμα που υποστηρίζει την αποχή

Σε ό,τι αφορά την πρώτη περίπτωση, είναι χάσιμο χρόνου να ασχοληθεί κανείς, προφανείς οι λόγοι. Αλλά θα ήθελα να ασχοληθώ με την πρόταση της αποχής. Μου φαίνεται (για τους λόγους που θα εκθέσω) η πιο βλακώδης πρόταση διαμαρτυρίας. Μόνο ένα ποστ έχω δει να λαμβάνει αντίθετη θέση, το οποίο προτείνει ψήφο στα εξωκοινοβουλευτικά κόμματα, θέση με την οποία συμφωνώ κι εγώ.

Αλλά, στο θέμα μας: το ερώτημα είναι απλό: ποιος ωφελείται από την εκλογική αποχή;

Ας πάρουμε τα ποσοστά των μεγάλων κομμάτων, όπως ανακοινώθηκαν στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές (2004):

Νέα Δημοκρατία 3359058 45,36
ΠΑΣΟΚ 3002531 40,55
ΚΚΕ 436573 5,9
Συνασπισμός 241539 3,26
ΛΑ.Ο.Σ. 162103 2,19
ΔΗ.Κ.ΚΙ 132750 1,79
Ένωση Κεντρώων 19531 0,26
ΜΕ.Ρ.Α. 11261 0,15
ΚΚΕ (μ-λ) 10754 0,15

Στον παραπάνω πίνακα βλέπουμε το γνωστό μύθο πως το 85% των ψηφοφόρων εμπιστεύεται τα μεγάλα κόμματα. Είναι όμως ακριβώς έτσι;

Όχι. Τα ποσοστά των μεγάλων κομμάτων υπολογίζονται πάντα αφού αφαιρεθούν προηγουμένως τα ποσοστά λευκών, άκυρων και αποχής. Πώς θα έμοιαζαν τα ποσοστά αν λαμβάναμε υπόψη και τις χαμένες ψήφους; Κάπως έτσι:

Νέα Δημοκρατία 3359058 33,94
ΠΑΣΟΚ 3002531 30,34
ΚΚΕ 436573 4,41
Συνασπισμός 241539 2,44
ΛΑ.Ο.Σ. 162103 1,64
ΔΗ.Κ.ΚΙ 132750 1,34
Ένωση Κεντρώων 19531 0,2
ΜΕ.Ρ.Α. 11261 0,11
ΚΚΕ (μ-λ) 10754 0,11
ΑΠΟΧΗ 2326025 23,5
ΑΚΥΡΑ/ΛΕΥΚΑ 166667 1,68

Ήδη λοιπόν, με μια πρώτη ματιά, ο μύθος του 85% καταρρίπτεται, αφού τα δύο μεγάλα κόμματα μαζί δε συγκεντρώνουν ούτε καν το 65% από το σύνολο του εκλογικού σώματος. Αντίθετα, τα ποσοστά των «μικρών κομμάτων» δε δείχνουν τόσο δραματικά μικρότερα. Έχουμε λοιπόν την πρώτη παρατήρηση: το μεγάλο ποσοστό εκλογικής αποχής βοηθά τα μεγάλα κόμματα να φαίνονται τεράστια.

Ας παίξουμε λοιπόν δυο μικρά σεναριάκια με βάση το ποσοστό της αποχής. Ας υποθέσουμε πως η «αποχή διαμαρτυρίας» είναι λιγότερη από τη μισή αποχή και πως το μεγαλύτερο μέρος της αποχής αποδίδεται σε υπερήλικες που αδιαφορούν, άτομα που κωλύονται να ψηφίσουν για διάφορους λόγους κ.ο.κ. Ας θεωρήσουμε λοιπόν ένα 10% ψήφου διαμαρτυρίας κι ας «παίξουμε» με αυτό το ποσοστό.

Θα εξετάσουμε τα αποτελέσματα των εκλογών του 2004 στην περίπτωση που είχαμε α) 10% μικρότερη αποχή β) 10% περισσότερη αποχή. Και τα δύο ενδεχόμενα, αφορούν τη μετακίνηση περίπου 900.000 ψήφων – το οποίο και πάλι είναι μικρότερο από το ποσοστό των αναποφάσιστων , το οποίο υπολογίζεται γύρω στο 15%. Ας υποθέσουμε επίσης πως τα ποσοστά της αποχής προσθαφαιρούνται από τα κόμματα αναλογικά, δηλ. ανάλογα με τα ποσοστά του κάθε κόμματος. Σε κάθε σενάριο, θα παρουσιάσουμε τα αποτελέσματα των εκλογών μετά την αφαίρεση των χαμένων ψήφων, όπως δηλ. θα παρουσιάζονταν και επίσημα.

Στην περίπτωση της μικρότερης αποχής, θα είχαμε τα εξής αποτελέσματα:

Νέα
Δημοκρατία
3694964 44,02
ΠΑΣΟΚ 3302784 39,34
ΚΚΕ 480230 5,72
Συνασπισμός 265693 3,17
ΛΑ.Ο.Σ. 178313 2,12
ΔΗ.Κ.ΚΙ 146025 1,74
Ένωση
Κεντρώων
21484 0,26
ΜΕ.Ρ.Α. 12387 0,15
ΚΚΕ
(μ-λ)
11829 0,14

Ενώ στην περίπτωση της μεγαλύτερης αποχής, τα αποτελέσματα θα φαίνονταν κάπως έτσι:

Νέα
Δημοκρατία
3023152 47,13
ΠΑΣΟΚ 2702278 42,12
ΚΚΕ 392916 6,12
Συνασπισμός 217385 3,39
ΛΑ.Ο.Σ. 145893 2,27
ΔΗ.Κ.ΚΙ 119475 1,86
Ένωση
Κεντρώων
17578 0,27
ΜΕ.Ρ.Α. 10135 0,16
ΚΚΕ
(μ-λ)
9679 0,15

Βλέπουμε λοιπόν πως, με μεγαλύτερη αποχή, ενώ τα δύο μεγάλα κόμματα έχουν πάρει λιγότερους ψήφους, αγγίζουν το θεαματικό 90%. Αντίθετα, με μικρότερη αποχή και περισσότερους ψήφους, χάνουν το μυθικό 85% του εκλογικού σώματος.

Να παίξουμε κι άλλο λίγο; Ας πάρουμε ένα πιο διεστραμμένο σενάριο: αυτό το 10% πηγαίνει αναλογικά στα μικρά κόμματα (όχι δηλαδή στα δύο μεγάλα). Τα αποτελέσματα μοιάζουν κάπως έτσι:

Νέα
Δημοκρατία
3359058 40,01
ΠΑΣΟΚ 3002531 35,77
ΚΚΕ 558773 6,66
Συνασπισμός 309148 3,68
ΛΑ.Ο.Σ. 207477 2,47
ΔΗ.Κ.ΚΙ 169908 2,02
Ένωση
Κεντρώων
24998 0,3
ΜΕ.Ρ.Α. 14413 0,17
ΚΚΕ
(μ-λ)
13764 0,16

Προσέξτε πως, σε αυτό το ενδεχόμενο, τα δύο μεγάλα κόμματα μετά βίας πιάνουν ένα 75% του εκλογικού σώματος. Αν παρατηρήσετε δε ακόμα καλύτερα, θα προσέξετε πως στη Βουλή εκπροσωπείται ένα πενιχρό 86% των ψηφοφόρων λόγω του ορίου του 3% – καταδεικνύοντας την αντιδημοκρατικότητά του.

Προσοχή: Στην παραπάνω μελέτη, δεν έχω μετρήσει την επίδραση που θα έχουν οι παραπάνω μετακινήσεις στην κατανομή των εδρών. Και, φυσικά, υπάρχουν κι άλλα θέματα αναφορικά με τη μετακίνηση των ψήφων αυτών. Αλλά θα επανέλθουμε.

Εν τω μεταξύ, σκεφτείτε το ξανά: θα απέχετε από τις επόμενες εκλογές;

This entry was posted in Εκλογές, Σοβαρά; and tagged , , . Bookmark the permalink.

21 Responses to Περί εκλογών και αποχής

  1. omadeon says:

    ΠΑΡΑ πολύ σωστή ανάλυση, επιβεβαιώνει τη… δική μου διαίσθηση (και ευχαριστώ για το λινκ στο δικό μου μπλογκ γύρω από αυτό το θέμα) ότι ο μόνος τρόπος να μην πάει χαμένη μια τυχόν διαμαρτυρία μας κατά των μεγάλων κομμάτων είναι η ψήφος σε όσα κόμματα ΔΕΝ θα μπουν στη βουλή (εκ των πραγμάτων εξωκοινοβολευτικά). Η αποχή τρέφει τους κυρίαρχους δεινόσαυρους, ενώ η ψήφος σε μικρά κόμματα τους αποδυναμώνει!

    (κατόπιν τούτου σε βάζω πάραυτα στο μπλογκ ρολ).

    Το σύνθημά μας πρέπει να είναι
    ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΠΟΧΗ και
    ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ (στα μεγάλα κόμματα)

    Εκτός από ΛΑΟΣ, ψηφίστε ΟΠΟΙΟΔΗΠΟΤΕ μικρό κόμμα!

  2. Απλώς έγραψα αυτό που λένε οι αριθμοί.

    Ευχαριστώ για την προσθήκη! 🙂

  3. frontman says:

    Πολύ καλή ανάλυση! Πραγματικά μπράβο!
    Υπάρχουν όμως πολλοί, μα πάρα πολλοί που πραγματικά θέλουν να απέχουν από τον θεσμό και για διαμαρτυρία αλλά και γιατί η αποχή για αυτούς είναι πολιτική άποψη. Το ίδιο ισχύει και για μένα και πολύ δύσκολα θα βρεθεί ένας ουσιαστικός λόγος (πλην του ότι τα δύο μεγάλα κόμματα φαίνονται ισχυρά χωρίς τα ποσοστά αποχής) ώστε να πάω στην κάλπη.

    http://pprpower.blogspot.com/2007/08/10.html

  4. Frontman, Όπως έχω γράψει και σε άλλο σχόλιο, η αποχή πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύεται από μια παρέμβαση στο πολιτικό γίγνεσθαι. Σκέτη αποχή στις εκλογές… τι καταφέρνει πέρα από αυτά που δείχνω στην ανάλυση;

  5. Spiros says:

    @omadeon

    Δυστυχώς ο εκλογικός νόμος που θα εφαρμοστεί τώρα, σε αυτές τις εκλογές, καταδικάζει την ψήφο μας στα μικρά κόμματα που δεν θα μπουν στη Βουλή να πάει χαμένη. Λόγω του ότι οι έδρες κατανέμονται με βάση μόνο το ποσοστό των κομμάτων που εκπροσωπούνται στη Βουλή. Έτσι ακόμα και 20% να πάρουν όλα μαζί τα μικρά εξωκοινοβουλευτικά κόμματα, χωρίς κανένα να μπει στη Βουλή (να ξεπεράσει το 3%), τότε οι έδρες θα κατανεμηθούν με τον ίδιο τρόπο, αν βέβαια ο συσχετισμός των ποσοστών των κοινοβουλευτικών κομμάτων παραμείνει όμοιος.

    Οπότε ο μόνος τρόπος να πληγεί ο δικομματισμός είναι η ψήφος σε μικρά κόμματα που όμως θα μπουν στη Βουλή.

    Τέλος αν δεν μπει ο ΛΑΟΣ στη Βουλή, κάθε ελπίδα για μη αυτοδύναμη κυβέρνηση πάει χαμένη. Φυσικά πρέπει να μπει και ο ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή να έχουμε 5κομματική Βουλή.

  6. Spiros says:

    Επειδή δεν είναι και τόσο καλό να αντιδρούμε στο υπάρχων σύστημα, χωρίς να εκφέρουμε άποψη για κάποια αλλαγή, θα προτείνω παρακάτω ένα σύστημα το οποίο θα είναι πολύ πιο αναλογικό και σωστό.

    Ας υποθέσουμε ότι στις επόμενες εκλογές τα κόμματα θα πάρουν τα εξής ποσοστά:

    ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 41%
    ΠΑΣΟΚ 39%
    ΚΚΕ 6%
    ΣΥΡΙΖΑ 4%
    ΛΑΟΣ 4%
    ΔΗΜ. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 2%
    ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 2%
    ΜΕ.Ρ.Α. 1%
    ΑΛΛΑ ΚΟΜΜΑΤΑ 1%

    Σύμφωνα με τον ισχύοντα εκλογικό νόμο τα κόμματα θα καταλάβουν τις εξής έδρες στη Βουλή:

    ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 155
    ΠΑΣΟΚ 107
    ΚΚΕ 16
    ΣΥΡΙΖΑ 11
    ΛΑΟΣ 11
    ΔΗΜ. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 0
    ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 0
    ΜΕ.Ρ.Α. 0
    ΑΛΛΑ ΚΟΜΜΑΤΑ 0

    Βλέπουμε ότι το ποσοστό των ψηφοφόρων που εκπροσωπούνται στη Βουλή των Ελλήνων είναι 94%. Παραμένει ένα ποσοστό ψηφοφόρων 6% το οποίο δεν εκπροσωπείται στη Βουλή. Παραμένοντας σε ισχύ ο κανόνας του απαιτούμενου 3% για να μπει ένα κόμμα στη Βουλή.

    ΠΡΟΤΑΣΗ:

    Οι έδρες να μην κατανέμονται με βάση μόνο τα κόμματα που μπήκαν στη Βουλή, αλλά με τον παρακάτω τρόπο:

    Α) Κατανέμονται οι έδρες στα κόμματα που ξεπέρασαν το 3% αναλογικά.

    ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 123 έδρες
    ΠΑΣΟΚ 117 έδρες
    ΚΚΕ 18 έδρες
    ΣΥΡΙΖΑ 12 έδρες
    ΛΑΟΣ 12 έδρες
    ΥΠΟΛΟΙΠΟ 18 έδρες

    Β) Τα λοιπά κόμματα έχουν δύναμη 6% συνολικά οπότε δικαιούνται 18 έδρες.

    Πραγματοποιείται Γενική Συνέλευση όλων των κομμάτων που έλαβαν ψήφους στις εκλογές αλλά δεν συγκέντρωσαν 3%:

    ΔΗΜ. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 2%
    ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 2%
    ΜΕ.Ρ.Α. 1%
    ΑΛΛΑ ΚΟΜΜΑΤΑ 1%

    Τα κόμματα αυτά ανάλογα με τη δύναμη του καθενός θα έχουν έναν συντελεστή ψήφων.

    π.χ. η ΔΗΜ. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ θα έχει συντελεστή ψήφων 33, η ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ 33, ΜΕ.Ρ.Α. 17, ΚΚΕ(μ-λ) 8 κλπ.

    Έτσι η ΔΗΜ. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ θα έχει δυνατότητα να εκλέξει 6 βουλευτές ή να παραχωρήσει 6 έδρες σε άλλα κόμματα. Η ΕΝΩΣΗ ΚΕΝΤΡΩΩΝ θα έχει τη δυνατότητα να εκλέξει 6 βουλευτές ή να παραχωρήσει 6 έδρες σε άλλα κόμματα, το ΜΕ.Ρ.Α. θα έχει τη δυνατότητα να εκλέξει 3 βουλευτές ή να τις παραχωρήσει σε άλλο κόμμα, το ΚΚΕ(μ-λ) θα έχει τη δυνατότητα να εκλέξει 1 βουλευτή ή να παραχωρήσει 1 έδρα σε άλλα κόμματα.

    Οι αρχηγοί όλων των κομμάτων που συγκέντρωσαν πάνω από 0,34% στις εκλογές θα εκλέγονται αυτομάτως και από το υπόλοιπο των ψήφων θα εκλέγονται υποψήφιοι από όλα τα κόμματα με ειδική ψηφοφορία.

    Οι εκλεγέντες 18 βουλευτές του ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΥ ΛΟΙΠΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ αμέσως μετά την εκλογή τους καλούνται να εκλέξουν έναν εξ αυτών ως αρχηγό του συνδυασμού.

    Αν κάποιοι αρχηγοί και υποψήφιοι των κομμάτων αυτών δεν επιθυμούν να συμμετέχουν στο ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ, τη θέση τους θα καταλαμβάνουν άλλοι υποψήφιοι των άλλων κομμάτων σύμφωνα με την ψηφοφορία.

    Τελικά θα έχουμε την εξής κατανομή εδρών:

    ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 123
    ΠΑΣΟΚ 117
    ΚΚΕ 18
    ΣΥΡΙΖΑ 12
    ΛΑΟΣ 12
    ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ΛΟΙΠΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ 18

  7. boboss says:

    Spiro έχεις πάρα πολυ δίκιο σε αυτά που προτείνεις αλλα πες μου ποιος αρχηγός πολιτικού κόμματος θα ψήφιζε ένα τέτοιο εκλογικό νόμο με τον οποίο θα κινδύνευε να χάσει τον αυτοδυναμία του και να εξαρτά τε απο κάθε μικρό κόμμα για να περάσει τους νόμους που επιθυμεί
    Γι αυτούς είναι προτιμότερο να περιμένουν 4 χρόνια στην αντιπολίτευση με το άλλο μεγάλο κόμμα να κυβερνά ανεξέλεγκτα μέχρι να πάρουν αυτοί την θέση τους και να κάνουν τα ίδια παρά να βγάλουν ένα τέτοιο νόμο που δεν θα έδινε αυτοδύναμη κυβέρνηση σε κανέναν.

  8. Μαρικα says:

    Συμφωνώ απόλυτα με το άρθρο. Έχω τόσο σιχαθεί και τα δυο κόμματα και την κοροιδία που δεχόμαστε καθημερινά, που πραγματικά θα έκανα προεκλογικό αγώνα για να πείσω τους απογοητευμένους και αγανακτισμένους σαν και μένα να μην καταφύγουν στην αποχή, αλλά ούτε σε λευκό και άκυρο!

  9. Φίλοι, ευχαριστώ πολύ για τα σχόλιά σας. Μόνο που έχω αηδιάσει τόσο πολύ τις τελευταίες ημέρες που δε βγαίνουν πια λόγια.

    Ας συμμετέχουμε όσο γίνεται περισσότεροι σε αυτές τις εκλογές μήπως και γίνει το θαύμα και γλυτώσουμε από την αλαζονεία της εξουσίας. Τίποτε άλλο.

  10. Panagiota says:

    Να ρωτήσω κάτι που δεν έχω καταλάβει; Αν και η ανάλυση σας είναι ενδιαφέρουσα δεν μπορώ να καταλάβω πως προσμετράται στο ποσοστό που παίρνει κάθε κόμμα ψήφοι που δεν έχει λάβει κανείς. Πως δηλαδή γίνεται ενώ έχουν ψήφίσει πχ 8.000.000 άνθρωποι να μετράμε 10.000.000 ψήφους; Γιατί μαθηματικά αυτό που λέτε στέκει, αλλά στην πράξη δεν μπορώ να το καταλάβω; Έχετε κάνει μια θεωρητική ανάλυση ή αυτό ισχύει.
    ΥΓ. Δεν ξέρω τι άκριβώς ορίζει και ο νόμος στη συγκεκριμένη περίπτωση.

  11. Παναγιώτα:

    Στα γρήγορα, τα (περίπου) 10 εκ. είναι το εκλογικό σώμα. Τα 8 εκ. είναι οι ψηφίσαντες. Όταν κάνω την αναγωγή των ποσοστών στο σύνολο του εκλογικού σώματος, το κάνω για να δω, από όσους συναντάς ας πούμε έξω τυχαία στον κόσμο, πόσοι ψηφίζουν μεγάλο κόμμα; Ο μύθος λέει 8 στους 10. Η πραγματικότητα λέει 6 στους δέκα.

    Δεν ξέρω αν απάντησα ακριβώς στην απορία σου, αν θες μπορείς να ξαναρωτήσεις. Εδώ είμαστε.

  12. leonidas anagnostou says:

    Σωστή η ανάλυση για το πρόβλημα του λευκού και της αποχής. Και το λευκό και η αποχή ενισχύουν τον δικοματισμό και διαιωνίζουν το πρόβλημα. Ας προσπαθήσουμε να βάλλουμε τουλάχιστον τα τρία μικρά κόμματα κατεβάζοντας το ποσοσστό των δύο μεγαλυτέρων κατω του 65 % Τότε κάτι μπορεί να γίνει. Η φτώχεια φέρνει γκρίνια και η φτωχια σε ψήφους θα αφορά τους μεγάλους αλλά όχι πια αυτοδύναμους. Η αλλαγή του πολιτικού παιχνιδιου περνάει μέσα απο την αλλαγή του εκλογικού νόμου .
    Σε μια διακοματική κυβέρνηση αυτή η αλλαγή προς την κατεύθυνση της απλής αναλογικής, του υπολογισμού της αποχής και της λευκής και άκυρης ψήφου θα φέρει τα πάνω κάτω. Όμως το πρώτο βήμα είναι τα μικρά κόμματα να μπούν στην βουλή Να χάσει η Ν.Δ. και να μην κερδίσει το ΠΑΣΟΚ τότε κερδισμένη θα είναι η Ελλάδα από το πολιτικό σύστημα που ελπ’ιζω οτι θα διαμορφωθεί και σε αυτό το νέο πολιτικό σύστημα η φωνή των μικρών θα μεγαλώσει θα μεγαλώσει και η φωή όλων αυτών που σήμερα για τους δικούς τους λόγους στηρίζουν την άποψη λευκύ ακυρου αποχής έτσι και το κάνουν τί ελπίζουν να αλλάξει ;
    Λ.Α.

  13. Όλες αυτές τις μέρες, από τις 24 Αυγούστου και έπειτα, και πιθανότατα μέχρι τις 16 Σεπτεμβρίου, ημέρα διεξαγωγής των εκλογών, λίγες λέξεις είναι αυτές που μονοπωλούν το λεξιλόγιό μας και δικαίως: οργή, θλίψη, απόγνωση για τις χαμένες ζωές και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Καλώς ή κακώς, στις 16-9, αυτές οι λέξεις θα πρέπει να μετουσιωθούν σε ψήφους. ‘Η σε απουσία τους… Λέω καλώς ή κακώς, διότι πιστεύω πως η εκλογική διαδικασία είναι το τελευταίο και λιγότερο σημαντικό καθήκον οποιουδήποτε πολίτη επιθυμεί να ονομάζεται «πολιτικά και κοινωνικά ενεργός». Η συγκεκριμένη όμως συγκυρία των πυρκαϊών, δυστυχώς de facto την αναδεικνύει ως μείζονα και άκρως επιτακτική διαδικασία. Υπό αυτές τις συνθήκες προβάλουν κατά τη γνώμη μου δύο πολύ σημαντικά στοιχήματα: το ένα αφορά το εκλογικό σώμα και το δεύτερο τα πολιτικά κόμματα. Δύο στοιχήματα που, με μεγάλη μου θλίψη, πιστεύω πως ποτέ δε θα έρχονταν στην επιφάνεια, αν δεν υπήρχε η τεράστια αυτή οικολογική καταστροφή… Στο κείμενο αυτό λοιπόν, θα προσπαθήσω να αναλύσω πρώτα την κατάσταση έτσι όπως έχει διαμορφωθεί και στη συνέχεια να αφήσω μόνα τους να εμφανιστούν τα δύο αυτά «στοιχήματα».

    Έχουμε αναμφισβήτητα μια τεράστια καταστροφή, η οποία μπορεί να αναχθεί σε εθνικό επίπεδο. Τόσο από την άποψη του μεγέθους της, όσο και από την άποψη των συνεπειών της, οι οποίες θα επηρεάσουν ολόκληρη τη χώρα. Μία «εθνική τραγωδία» η οποία στιγματίστηκε και από τον τηλεοπτικό βερμπαλισμό (ένα παράδειγμα είναι η χρήση της ελληνικής σημαίας από τον ΑΝΤ1, που περισσότερο προβάλει όμως ως επιπολαιότητα και υπερθεματισμός, παρά ως σκοπιμότητα). Βέβαια η όλη συνεισφορά της τηλεόρασης στο έργο της κατάσβεσης και πιθανότατα και στο έργο της «ανακούφισης», δεν πρέπει να θεωρηθεί αμελητέα. Η τηλεόραση υποκατέστησε τον κρατικό μηχανισμό και σίγουρα θα υποκαταστήσει εν μέρει και το Κράτος Πρόνοιας. Αυτό είναι κοινός τόπος, αλλά πέρα από αυτό, φαντάζει ως μία τρομακτική συνέπεια και μία ακόμα τρομακτικότερη προοπτική, καθώς πέρα από την ανεπάρκεια του κρατικού μηχανισμού και του κράτους πρόνοιας, είναι πολύ πιθανό να εκθέσει και την αδυναμία ή και ανυπαρξία της «Κοινωνίας των Πολιτών». Λέω «να εκθέσει», διότι η ανυπαρξία της είναι και αυτό ένας κοινός τόπος. Ένα πολύ θετικό βήμα, είναι η μέχρι τώρα συγκινητική προσφορά βοήθειας από τον κόσμο, που ανατρέπει την παραπάνω υπόθεση. Για να γίνει όμως αυτή η ανατροπή επαληθεύσιμη, πρέπει να συμβεί και κάτι ακόμα: η μετουσίωση αυτής της θυμικής και αυθόρμητης αντίδρασης, σε πολιτικό λόγο.

    Νομίζω ελάχιστες φορές στην ιστορία μια φυσική καταστροφή μέσα στα όρια ενός κράτους, αναδεικνύει τόσο έντονα τις πολιτικές και ταξικές αντιθέσεις μέσα σε αυτό και αφήνει να διαφανούν τόσο γλαφυρά τα αποτελέσματα της διακυβέρνησης του τόπου, από τη μεταπολίτευση και έπειτα . Για την ακρίβεια από την πρόσφατη ιστορία, μου έρχεται στο μυαλό μόνο το παράδειγμα της Νέας Ορλεάνης και του τυφώνα Κατρίνα. Αν ανακαλέσουμε στη μνήμη μας το γεγονός αυτό, μπορούμε εύκολα να δούμε ποίοι ήταν αυτοί που πραγματικά επλήγησαν. Ήταν άνθρωποι φτωχοί, χαμηλού εισοδήματος, χωρίς κοινωνική ασφάλιση, χαμηλού μορφωτικού επιπέδου, που πολλές φορές στερούνταν ακόμη και του δικαιώματος να ψηφίζουν. Ένα επιπρόσθετο πολύ σημαντικό χαρακτηριστικό, είναι ότι ήταν στην πλειονότητά τους μαύροι. Αυτό το τελευταίο σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα δεδομένα, αποτέλεσε ένα προνόμιο που πολύ εύκολα όμως μετατρέπεται σε μειονέκτημα. Προνόμιο διότι κάνει πέραν του εξόφθαλμου, τη αδικία στην οποία υπόκειται για άλλη μια φορά η συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα. Μειονέκτημα διότι ακριβώς αυτό το εξόφθαλμο της αδικίας, ήταν εντέλει και ο περιορισμός της αντίδρασης της συγκεκριμένης κοινωνικής ομάδας, καθώς η αδικία κατάφερε να συσχετιστεί τελικά με το χρώμα του δέρματος και όχι με τα ευρύτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά αυτής της ομάδας. Σε συνδυασμό φυσικά με τη θεωρία συνωμοσία που είχε κυκλοφορήσει τότε (η οποία έλεγε ότι τελευταία στιγμή ανατίναξαν το φράγμα, έτσι ώστε το νερό να πάει στις φτωχές, μαύρες συνοικίες και όχι στις πλούσιες λευκές). Θεωρώ ότι σε ένα πρώιμο χρονικό στάδιο που έπεται της καταστροφής, το να εξετάζει κάποιος θεωρίες συνωμοσίας, λειτουργεί εξ’ ολοκλήρου εις βάρος του, αφού βάζει σε δεύτερη μοίρα τα βασικά αίτια και χαρακτηριστικά της καταστροφής. Λειτουργεί τελείως αποπροσανατολιστικά και προς όφελος της εκάστοτε κυβέρνησης. Το να βρει κάποιος τα αίτια είναι μια διαδικασία που γίνεται με καθαρό μυαλό και μόνο έχοντας πρώτα εξαντλήσει όλους τους προφανείς παράγοντες, καταλήγει σε ένα ευρύ και οργανωμένο σχέδιο. Επιστρέφουμε στη Νέα Ορλεάνη. Το γεγονός λοιπόν ότι στοχοποιήθηκαν οι μαύροι, μας φέρνει μπροστά σε τρία τινά:

    1) Η αδικία έχει φυλετικά χαρακτηριστικά και όχι κοινωνικά, ταξικά και πολιτικά

    2) Αμέσως περιορίζεται η ευρύτητα της κοινωνικής ομάδας-βάσης που πλήττεται (είναι οι μαύροι και δεν είναι μια ευρύτερη κοινωνική ομάδα 80,000,000 αμερικανών, με χαμηλά εισοδήματα και χωρίς κοινωνική ασφάλιση)

    3) Οι δύο αυτοί παράγοντες μαζί, καθορίζουν το εύρος και τη μορφή της αντίδρασης, η οποία ούτε ριζοσπαστική μπορεί να είναι, αλλά ούτε και ευρεία

    Όλη η αντίδραση αναλώθηκε λοιπόν, στην παραδοχή μιας μεγάλης εθνικής καταστροφής, στην αποδοχή μιας ακόμα αδικίας εναντίον των μαύρων (ούτε η πρώτη, ούτε η τελευταία θα είναι), στην αποστολή βοήθειας από όλα τα μέρη του κόσμου και σε αυτή «την καλή κουβέντα που όλοι θέλουν να ακούσουν σε μια δύσκολη ώρα»

    Λοιπόν, η καταστροφή στην Πελοπόννησο έχει κι αυτή και ταξικά και πολιτικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά. Καταστράφηκε η μισή Ελλάδα. Αλλά ποια είναι η «μισή Ελλάδα»; Είναι η αγροτική, φτωχή εξαδέρφη των αστικών κέντρων. Είναι αυτή που βρίσκεται χρεωμένη σε τράπεζες. Είναι ένα σωρό χωριά 50 και 100 κατοίκων, καθώς όλοι οι υπόλοιποι για χρόνια μετανάστευαν στο εξωτερικό ή στις μεγάλες πόλεις εντός συνόρων. Είναι αυτή που για χρόνια έχει εγκαταλειφθεί από αναπτυξιακά προγράμματα. Είναι αυτή που τη θυμόντουσαν μόνο οι τουρίστες, αλλά και οι πολιτικοί κάθε τέσσερα χρόνια. Αυτή που όταν κάτι πήγαινε στραβά, επικαλούνταν έναν γενικό και αόριστο «κρατικό μηχανισμό», καθώς ποτέ δεν είχε γίνει αντιληπτός με την παρουσία του. Είναι αυτή, που όταν τα αστικά κέντρα χρειάζονταν ρεύμα στους καύσωνες, της «κλείναμε το διακόπτη», διότι δεν υπήρχε αξιοπρεπές δίκτυο στην περιοχή. Είναι αυτή που ζήταγε να μεσολαβήσουν τα κανάλια για να διευθετηθούν οι τυχόν διαφορές της με το Κράτος. Είναι αυτή που ψήφιζε παραδοσιακά δεξιά, γιατί ποτέ κανείς δεν της είχε δώσει να καταλάβει τι εννοούμε όταν λέμε «ταξικά συμφέροντα» και «ταξική συμμαχία». Επίσης είναι οι βίλες, που είχαν χτιστεί σε πρώην αναδασωτέες περιοχές, γιατί πάντα το κράτος σου άφηνε ένα παραθυράκι ανοικτό για να ελπίζεις. Είναι αυτή, που ένα υδροκέφαλο κράτος, επί χρόνια χτιζόταν στους ώμους της. Αυτή που «τάιζε» με ψήφους τοπικούς πολιτευτάδες (πολιτικούς-τσιφλικάδες), με αντάλλαγμα ψίχουλα. Είναι αυτή που ενώ καιγόταν, 23 πυροσβεστικά και 6 αεροπλάνα έσπευδαν στον Υμηττό (σχεδόν όσα επιχειρούσαν σε όλη την Πελοπόννησο)…

    Καταλήγω σε αυτό το τελευταίο, διότι μου φαίνεται πως αντικατοπτρίζει πλήρως το αποτέλεσμα μιας πολιτικής τριών δεκαετιών. Το πως δηλαδή το «κέντρο» παρασιτεί επί 30 χρόνια εις βάρος της περιφέρειας και τρέφεται από αυτή. Πάντα με την ψευδαίσθηση ότι όλα βαίνουν καλώς. Μέσα στις παραπάνω συνέπειες αυτής της διακυβέρνησης, μπορεί κάποιος εύκολα να διακρίνει και τα περισσότερα πιθανά αίτια των πυρκαϊών. Τα υπόλοιπα, σίγουρα δε θα είναι τόσο δύσκολο ή πολύπλοκο να βρεθούνε…

    Επανέρχομαι στα δύο στοιχήματα που ανέφερα στην αρχή. Νομίζω ότι κάποιος ήδη έχει αρχίσει να τα φαντάζεται. Το πρώτο είναι αν τελικά εμείς, οι πολίτες, έστω και με την ιδιότητα του εκλογικού σώματος, θα καταφέρουμε όλη αυτή την οργή και την απογοήτευση να τη μετουσιώσουμε σε μία πολιτική, ενσυνείδητη ψήφο, εφόσον έτσι μας καλούν να πράξουμε. Είναι η πρώτη και ίσως η τελευταία φορά στην Ελλάδα, που μία ψήφος είναι τόσο επιτακτικά χειροπιαστή πολιτικά και κοινωνικά. Ποτέ άλλοτε η κοινωνική αδικία, δεν είχε τόσο απτά και οφθαλμοφανή πολιτικά χαρακτηριστικά. Η αποχή και το άκυρο, όσο μεγάλα ποσοστά και αν συγκεντρώσουν, κάνουν ανέφικτο σε κάποιον να διερευνήσει τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά. Κάτι που κάνει αυταπόδεικτο η ψήφος σε οποιοδήποτε κόμμα. Επεκτείνοντας το πρώτο αυτό στοίχημα, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και κάτι ακόμα σημαντικότερο. Αν τελικά αυτή η πολιτική ψήφος, θα καταφέρει να αποτελέσει τη μαγιά για μια μετέπειτα ενεργή πολιτική σκέψη.

    Το δεύτερο στοίχημα που προβάλλει, βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με το πρώτο. Αν θα καταφέρουν εντέλει τα αριστερά πολιτικά κόμματα και το ΠΑ.ΣΟ.Κ, να παρακάμψουν οποιοδήποτε εμπόδιο «ασύμμετρης απειλής», και να συσπειρώσουν το εκλογικό σώμα, γύρω από μία καθαρά πολιτική και συνειδητή επιλογή. Με απλά λόγια, αν θα καταφέρουν να μετατρέψουν μια θυμική αντίδραση, σε πολιτική στάση. Φυσικά μόνο η σκέψη της πιθανότητας αυτό να θεωρηθεί κομματική καπηλεία εξαιτίας της καταστροφής και των νεκρών, αυτομάτως φέρνει τα κόμματα της αντιπολίτευσης σε δυσκολότερη θέση από αυτή της κυβέρνησης. Επομένως επεκτείνοντας και αυτό το στοίχημα, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε: αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης θα καταφέρουν να παίξουν αυτό το παιχνίδι λεπτών ισορροπιών, στο οποίο τους κανόνες θέτει ακόμα η κυβέρνηση.

    Μπαίνω στον κόπο να τα γράψω αυτά, επειδή γνωρίζω πως κανένα πολιτικό κόμμα δε θα αναλάβει το πολιτικό και εκλογικό κόστος, έστω και να τα υπονοήσει. Κανένας δημοσιογράφος δεν πρόκειται να αναλάβει το ρίσκο να τα γράψει, παρά μόνο ίσως μετά τις εκλογές. Κανένα κανάλι δεν πρόκειται να τα αναφέρει, αφού όσο και να οργίζονται με το «Κράτος», πάντα τιμούν το θεσμικό τους ρόλο.
    Παρά ταύτα, όλοι τα γνωρίζουμε…

    Γιάννης Μαρούλης

  14. Πάρα πολύ ωραία ανάλυση. Δυστυχώς ακριβώς όπως τα λέτε είναι. Ο λαός όμως έχει υποστεί τεράστια πλύση εγκεφάλου, απο τα χρόνια του σχολείου ακόμα, και δε γίνεται πλέον να αντιδράσει. Στην Ελλάδα έχουμε μόνο ένα κόμμα με δύο πρόσωπα, που εκπροσωπεί ένα μικρό ποσοστό του λαού, κυρίως είτε τους “μεγάλους” είτε τους “βολεμένους”. Αυτό το κόμμα διαθέτει σχεδόν όλα τα ΜΜΕ με το μέρος του, και έχει τεράστιο πλούτο. Δε γίνεται πλέον αυτό το σύστημα να καταρρεύσει, παρά μόνο με πόλεμο. Ναι μιλάω πολύ σοβαρά, τέτοια καθεστώτα μόνο μέσα απο την αστάθεια ενός πολέμου γίνεται να πέσουν. Εγώ θα ψηφίσω Ένωση Κεντρώων γνωρίζοντας πως δε θα μπει στη Βουλή, αλλά τουλάχιστον έχω τη συνείδησή μου καθαρή. Θα ψήφιζα κάποιο αριστερό κόμμα, αλλά δηλωμένους άθεους δεν εμπιστεύομαι ως ηθικά άτομα ικανά να με κυβερνήσουν. Το ΛΑΟΣ μας δουλεύει κανονικά, και μόνο που είδα την αφίσα με το Καρατζαφέρη και το γάντι του μποξ ένιωσα απίστευτη αηδία. Είναι λες και τα περισσότερα μικρά κόμματα πασχίζουν να μας δείχνουν πως δεν έχουμε εναλλακτικές επιλογές…

  15. Pingback: ..::DeUCeD::.. » Εκλογές 2007

  16. Balidor says:

    Άρα είναι προτιμότερο να ψηφίσεις για μια βουλή με 5 κόμματα, ή να το ρίξεις κι ας είναι και για τον Δημοκρατικό, Αντικαπιταλιστικό, Χριστιανικό Συνδυασμό με Οικολογική Συνείδηση;

  17. @Γιάννη Μαρούλη,

    σ’ ευχαριστώ για το εκτενές σου σχόλιο που αξίζει μια μεγαλύτερη συζήτηση. Η συγκέντρωση δυστυχώς ταλαιπωρεί κι εμάς που μένουμε στην Αθήνα. Κάτι πρέπει να αλλάξει ριζικά. Σκοπεύω στο μέλλον να γράψω και γι’ αυτό το θέμα.

    @Balidor,
    εγώ απλώς δίνω τα νούμερα. Από κει και πέρα, ο καθένας αποφασίζει ελεύθερα.

  18. θεοχαρης says:

    παιδια μπραβο πολυ καλη αναλυση… ηθελα να ρωτησω κατι. Δηλαδη στη τελικη η αποχη και το ακυρο ειναι το ιδιο πραγμα? διαμορφώνουν ιδια ποσοστα?

  19. Θεοχάρη, πρακτικά, ναι.

  20. Pingback: Διαφορές Χούντας Παπαδόπουλου - Χούντας τη Μεταπολίτευσης « Οι σκεψεις ενος νεου ανθρωπου

  21. Pingback: Αποχή = Στηρίζω τους μεγάλους | Λυκο/φωνίες

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Notify me of followup comments via e-mail. You can also subscribe without commenting.