Ευθείες, ρόμβοι, κύβοι, υπερκύβοι και γεωμετρία 11+ διαστάσεων

Αφορμή για το παρόν είναι το άρθρο του Σπύρου Ντόβα («Πολιτεύομαι») σχετικά με τον νέο τρόπο κατάταξης των πολιτικών κομμάτων, το ρόμβο. Φαίνεται πως τα παιδιά στη Φιλελεύθερη Συμμαχία έχουν χαρεί πολύ που τον ανακαλύψανε (δεν είναι καθόλου κακό αυτό) και, κανονικά θα έπρεπε κι εγώ να χαίρομαι ως πολιτικός επιστήμων (το τελευταίο μην το παίρνετε τοις μετρητοίς, ελάχιστα θυμάμαι πια) που επιτέλους γνωστοποιείται πως ο άξονας αριστερά-δεξιά δεν είναι το μόνο κριτήριο κατάταξης των κομμάτων.

Αλλά δε χαίρομαι.

Ναι, είναι καλό να εκλαϊκεύονται οι μέθοδοι και τα πορίσματα κάθε επιστήμης, (όχι μόνο της κβαντομηχανικής και της βιολογίας – γιατί δηλαδή να μην υπάρχει για τις ανθρωπιστικές επιστήμες κάτι αντίστοιχο με το National Geographic; Εμείς δεν είμεθα επιστήμονες; ) αλλά να μη διαστρευλώνονται, ούτε να ιδεολογικοποιούνται στην πορεία (το γιατί, θα το μάθετε αν έχετε την υπομονή να διαβάσετε το άρθρο μέχρι τέλους).

Στο θέμα μας.

Τα πολιτικά κόμματα, μπορούν να καταταγούν με βάση πολλά κριτήρια. Πάρα πολλά. Το πιο γνωστό από αυτά, είναι ο άξονας «αριστερά-δεξιά».

Ζήτημα πρώτο: είναι παρωχημένος ο άξονας «δεξιά-αριστερά»; Ο Γάλλος φιλόσοφος Alain υποστήριζε πως, από τη στιγμή που άκουγε το ερώτημα, ήταν σίγουρος πως ο ερωτών ήταν δεξιός. Αλλά και πάλι αυτό δεν είναι επιστημονική απάντηση. Θα έχει νόημα αυτός ο άξονας, αν μπορέσουν να βρεθούν κάποια κριτήρια τα οποία να μπορούν να κατατάξουν με ασφάλεια (δηλ. με τρόπο που να συμφωνούν όλοι) τα κόμματα πάνω σε αυτόν τον άξονα.

Το πρόβλημα αυτό έχει τυραννήσει πολλούς πολιτικούς επιστήμονες και η αλήθεια είναι πως κανένα ασφαλές κριτήριο δεν έχει βρεθεί. «Ωπ! άρα είναι παρωχημένος ο άξονας» θα πεταχτούν οι… δεξιοί! Όχι ακριβώς. Βλέπετε, στις ανθρωπιστικές επιστήμες δεν έχουμε ακόμα -κι ούτε νομίζω πως θα αποκτήσουμε ποτέ- όργανα τα οποία να μπορούν να κάνουν αντικειμενικές μετρήσεις – όπως π.χ. το θερμόμετρο. Όλες οι μετρήσεις εμπλέκουν τον ανθρώπινο παράγοντα ο οποίος κάνει λάθη: όλοι ξέρουν πως το νερό στους 50 βαθμούς «είναι» πιο ζεστό το χειμώνα (δεν είναι, αλλά το νοιώθουμε σαν να ήταν).

Κακά τα ψέμματα, η Φιλελεύθερη Συμμαχία, τοποθετεί τα κριτήρια της αριστεράς κατά το δοκούν. Ας πούμε, στην επίμαχη παρουσίαση χαρακτηρίζει το ΚΚΕ ως μη αριστερό κόμμα με βάση τέσσερα τελείως λάθος κριτήρια. «Ελευθερία της έκφρασης», «Ανεξιθρησκεία», «Σεβασμός σεξουαλικών επιλογών», «Δικτατορία του προλεταριάτου»: στα τρία πρώτα κριτήρια, βρίσκει κανείς εξίσου αριστερά και δεξιά κόμματα τα οποία είναι είτε υπέρ, είτε κατά. Για το τελευταίο κριτήριο, υπάρχουν αριστερά κόμματα που αντιτίθενται στη δικτατορία του προλεταριάτου.

Είναι τόσο μεγάλο μεθοδολογικό λάθος, όσο να αρνούμαστε την ύπαρξη ενός φαινομένου, π.χ. του σεισμού, επειδή το βολτόμετρο δεν κατέγραψε σημαντικές αποκλίσεις κατά την εκδήλωσή του. Ο έξυπνος επιστήμονας δεν αρνείται το φαινόμενο, απλώς δοκιμάζει να το μετρήσει με άλλα όργανα.

Για να είμαστε ακριβοδίκαιοι με τη Φι.Σ., ακόμα κι ο Janda που επινόησε ένα αρκετά ευφάνταστο σύστημα για την ταξινόμηση των κομμάτων στον άξονα «αριστερά-δεξιά», δέχτηκε παρόμοιες κριτικές: χρησιμοποιεί, ας πούμε, κι εκείνος ως κριτήριο τη στάση στις ατομικές ελευθερίες. Αλλά και πάλι, μένουν κάποια κριτήρια τα οποία είναι γενικότερα αποδεκτά. Τέτοια είναι: η κρατική ή ιδιωτική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, ο κυβερνητικός ρόλος στον οικονομικό σχεδιασμό, αναδιανομή του εθνικού πλούτου, διεθνής ενσωμάτωση, εθνικισμός, αντιμετώπιση των ενόπλων δυνάμεων. Με βάση αυτά τα κριτήρια, είναι φανερό πως ήδη η Φι.Σ., κατατάσσεται στον άξονα, από τη δεξιά του πλευρά.

Για να πούμε και το άλλο όμως, ένα από τα κριτήρια που χρησιμοποιεί η Φι.Σ., χρησιμεύει, όχι για την κατάταξη ενός κόμματος «δεξιά» ή «αριστερά», αλλά στην κατάταξή του με βάση ένα δεύτερο άξονα, αυτό του «ακραίου» ή «κεντρώου» κόμματος. Μιλάμε για το κριτήριο «ατομικές ελευθερίες». Υπάρχουν και άλλα κριτήρια κατάταξης, όπως η συμμετοχή ή όχι στις εκλογικές διαδικασίες, η θέση για τα πολιτικά δικαιώματα (τα ακραία κόμματα αμφισβητούν τις πολιτικές ελευθερίες των αντιπάλων).

Υπάρχει ακόμα ένας τρίτος άξονας: τα ολοκληρωτικά κόμματα. Ολοκληρωτικά χαρακτηρίζονται τα κόμματα που απαιτούν την ολοκληρωτική στράτευση των μελών τους. Δεν αρκούνται στην πολιτική τους κατεύθυνση, αλλά ζητούν να ρυθμίζουν ολόκληρη τη ζωή τους.

Ο «ρόμβος» ήδη έγινε «κύβος». Και είμαστε ακόμα στην ιδεολογική διάκριση των κομμάτων.

Από δω και πέρα αρχίζει το χάος. Θα προσπεράσω με λίγα λόγια κάποια κριτήρια τα οποία δε φαίνονται τόσο σπουδαία από τη ματιά του ψηφοφόρου – είναι όμως πολύ σπουδαία για τη μελέτη του κομματικού φαινομένου. Έχουμε και λέμε:

4. Κοινοβουλευτική ή εξωκοινοβουλευτική προέλευση: υπάρχουν κόμματα που προέκυψαν από κοινοβουλευτικές ομάδες όπως και κόμματα που γεννήθηκαν μέσα από θρησκευτικές, στρατιωτικές ή συνδικαλιστικές ενώσεις.

5. Συγκεντρωτικά διευθυνόμενα ή αποκεντρωμένα. Τα πρώτα είναι σαν αυτό που λέμε στην καθομιλουμένη «αρχηγικά κόμματα». (Χμ… αυτό δεν είναι καθόλου ασήμαντο θα έλεγα…)

6. Με βάση τις μορφές προσχώρησης, οργάνωσης και χρηματοδότησης – αυτό είναι ένα παρωχημένο κριτήριο σήμερα.

Το έβδομο κριτήριο, μας λέει πολλά για την ταυτότητα ενός κόμματος. Είναι το κριτήριο της προσδιοριστικής κοινωνικής αντιπαράθεσης. Η κοινωνική αντιπαράθεση που προσδιορίζει ένα κόμμα μπορεί να είναι:

  • Η θρησκευτική διάσταση (φιλοεκκλησιαστική – κοσμική)
  • Ο οικονομικός άξονας (κατέχοντες – κατεχόμενοι)
  • Εθνικές, γεωγραφικές πολιτισμικές ιδιαιτερότητες
  • Ύπαιθρος – Κέντρο
  • Και ο νέος άξονας των μεταϋλιστικών ευαισθησιών στον οποίο υπάγονται οι Οικολόγοι.

Το έβδομο κριτήριο βεβαίως μπορεί να ειδωθεί κι από άλλη σκοπιά: το πόσο προσδιοριστική είναι τελικά η προσδιοριστική κοινωνική αντιπαράθεση για το κόμμα. Για να το πω πιο απλά, υπάρχουν τα λεγόμενα «μονοθεματικά κόμματα» (όπως οι Οικολόγοι που αναφέραμε) για τα οποία είναι καθοριστική, υπάρχουν και τα πολυθεματικά κόμματα (π.χ. το ΚΚΕ, το οποίο ωστόσο προσδιορίζεται από τον οικονομικό άξονα).

Σταματάω εδώ σε ό,τι αφορά τα κριτήρια. Τα παραπάνω κριτήρια είναι τα πιο σημαντικά της πολιτικής επιστήμης και είναι όλα πολύ καλά βιβλιογραφημένα. Έχουν δε ληφθεί από το βιβλίο του καθηγητή Αθ. Διαμαντόπουλου «Κόμματα και κομματικά συστήματα», εκδ. Εξάντας. Υπάρχουν πολλά άλλα κριτήρια, τα οποία από το ρόμβο θα μας πετάγανε στον κύβο, τον υπερκύβο (4-διαστάσεις) και τελικά σε γεωμετρία πολλών διαστάσεων. Στην περίπτωση που το προχωρούσαμε τόσο πολύ, θα ήμουν πολύ περίεργος να δω τα σχήματα που θα φτιάχναν στο χαρτί τα στελέχη της Φι.Σ.

Δε σταματάω όμως το άρθρο, δεδομένου πως είπα μια βαριά κουβέντα. Η οποία έχει να κάνει με την ιδεολογική εκμετάλλευση του σχήματος του «ρόμβου». Στην πραγματικότητα δεν είναι καν ρόμβος, είναι ένα απλό τετράγωνο με κλίση 45º (ή π/4 για όσους προτιμούν τα ακτίνια). Αυτό που απεικονίζεται στην επίμαχη παρουσίαση, δεν είναι παρά ένα απλό σύστημα καρτεσιανών συντεταγμένων, το οποίο ξέρουμε όλοι από το σχολείο. Γιατί λοιπόν η συγκεκριμένη αναστροφή;

Πολύ απλά, η συγκεκριμένη γωνία επιλέχθηκε για να μπορεί η Φι.Σ. να φαίνεται «υπεράνω» των υπολοίπων κομμάτων, λαϊκιστί, «να τα καβαλάει». Για τον ίδιο λόγο που επιλέχθηκε ο βορράς ως το «άνω» σημείο των χαρτών, για να φαίνεται η Ευρώπη -κι ο πρώτος κόσμος- «πάνω» από τις αποικίες.

Τέλος πάντων, αθώο το κόλπο, σε σχέση με άλλα που είδαμε, αλλά καλό είναι να το επισημάνουμε.

Και φυσικά, διαφωνώ με τον ορισμό της «οικονομικής ελευθερίας» που δίνει η Φι.Σ., αλλά αυτό είναι θέμα άλλου ποστ…

This entry was posted in Εκλογές and tagged , . Bookmark the permalink.

14 Responses to Ευθείες, ρόμβοι, κύβοι, υπερκύβοι και γεωμετρία 11+ διαστάσεων

  1. Ο «ρόμβος» ήδη έγινε «κύβος».

    Α-Κ-Ρ-Ι-Β-Ω-Σ Α-Υ-Τ-Ο!!!

    Κύριε Ντόβα, παρόλη την απόλυτη συμπάθεια που έχω στην ΦιΣ – και λόγω Αθήναιου – ο εξυπνακισμός της παρουσίασής σας παραήταν εκκωφαντικά σαχλός αντί σαν ένα ανεκδοτολογικό πυροτέχνημα όπως θα το προσπερνούσαμε χαλαρά σε άλλες συνθήκες.

    Σόρρυ, αλλά έχετε ακόμη πολύ δουλειά στο κόμμα σας να κάνετε. Καλά τα μανιφέστα (αλλά όχι ικανοποιητικά), ωραία τα βίντεο, αλλά στους εξυπνακισμούς έχετε πολλή δουλειά να κάνετε ακόμα… Καλύτερα να λείπανε διότι εκτίθεστε λόγω άγνοιας για τις Πολιτικές Επιστήμες.

  2. s_pablo says:

    Όταν δεν σε πιάνει το αντιπασοκικό σου μένος τα λες πάντα σούπερ. Ο Έλλην χωρίς μίσος είναι μισός, αλλά αυτό το μισό είναι το ζητούμενο, έτσι δεν είναι?

    Δυο παρατηρήσεις για τα κείμενα του κύριου Ντόβα. Το δεύτερο ερωτηματολόγιο-τεστ πολιτικών πεποιθήσεων που παρουσιάζει είναι πολύ καλό για κάποιον που ψάχνεται να δει που θα έπρεπε να τοποθετηθεί. Αν είχαμε και κόμματα με συγκεκριμένο πολιτικό προσανατολισμό θα ήταν πραγματικά χρήσιμο.

    Επίσης σε κάποια απάντηση του προτείνει ανάγνωση φιλελέυθερων sites (όπως το e-rooster) για να γιατρέψουμε την αριστεροσύνη μας. Αν είναι να προχωρήσουν σε κατηχήσεις, ας περάσουν από Περισσό μεριά να πάρουν μερικά μαθήματα.

    Τέλος, το βιβλίο του Θανάση Διαμαντόπουλου που προτείνεις θα έπρεπε να διδάσκεται στα σχολεία.

  3. libertarian says:

    “Υπάρχει ακόμα ένας τρίτος άξονας: τα ολοκληρωτικά κόμματα.”

    Τα ολοκληρωτικά κόμματα πάνε στον πάτο, 0 ελευθερία. Το σύστημα με τους δύο άξονες υπάρχει εδώ και πάρα πολύ καιρό, δεν είναι κάποιος εξυπνακισμός δικός μας.

    “Πολύ απλά, η συγκεκριμένη γωνία επιλέχθηκε για να μπορεί η Φι.Σ. να φαίνεται «υπεράνω» των υπολοίπων κομμάτων”

    Δεν την επιλέξαμε εμείς και ο λόγος είναι πολύ απλός που οι άξονες έχουν αυτήν την γωνία, τα δύο άκρα θα ήταν πάνω και εμπρός και κάτω και πίσω. Είναι πιο απλό το επάνω και το κάτω 🙂 (μπορείς να φέρεις ένσταση και να πεις γιατί επάνω να είναι το maximum των ελευθεριών και όχι κάτω; Γιατί συνήθως στους άξονες το max δεν είναι στην αρχή τους, στο 0.)

  4. libertarian says:

    “Υπάρχουν και άλλα κριτήρια κατάταξης, όπως η συμμετοχή ή όχι στις εκλογικές διαδικασίες”

    α και αυτό το σύστημα αξόνων δείχνει αν το κόμμα είναι φιλελεύθερο, κομμουνιστικό, συντηρητικό, εθνικοσοσιαλιστικό κτλ δείχνει δηλαδή που ανήκουν τα κόμματα ιδεολογικά. Με γνώμονα την ελευθερία, όχι αν προέκυψαν από κοινοβουλευτικές ομάδες ή εξωκοινοβουλευτικές κτλ.

  5. @Jago,

    Ναι, κάπως έτσι είναι, αλλά πράγματι το βρίσκω αθώο σε σχέση με άλλα που γίνονται.

    @s_pablo,

    Δεν έχω αντιπασοκικό μένος ακριβώς. Έχω και συγγενείς εκεί μέσα (όπως όλος ο κόσμος άλλωστε). Αλλά έχω και άχτι με πολλά στελέχη του ΠΑΣΟΚ.

    Και όχι, το βιβλίο του Διαμαντόπουλου ΔΕΝ πρέπει να διδάσκεται στα σχολεία (ήταν εφιάλτης στο τρίτο εξάμηνο αυτό το μάθημα) αλλά στα Λύκεια πρέπει να μπει οπωσδήποτε η πολιτική επιστήμη.

    Να γιατρέψουμε την αριστεροσύνη μας; Μου θύμισες τον τίτλο του βιβλίου Λένιν «αριστερισμός, η παιδική ασθένεια του κομμουνισμου»! :p

    @liberarian

    το σύστημα με τους δύο άξονες όντως υπάρχει εδώ και πολύ καιρό και το έχω δει σε αμερικανικά site (και liberal αλλά και libertarian). Τώρα το γιατί οι άξονες έχουν αυτόν τον προσανατολισμό, ναι, ντάξει, αλλά υπάρχουν και μαζόχες ρε παιδί μου! 🙂

    Γενικά,

    Βασικά, ο ρόμβος είναι μια απλούστευση, όπως απλούστευση είναι και ο άξονας δεξιά – αριστερά. Η αλήθεια είναι πως είναι μια απλούστευση στα μέτρα της Φι.Σ. Κανονικά θα έπρεπε να έχουμε κόμματα τα οποία να μπορούν να απαντήσουν καθαρά για τη θέση τους σε όλους τους άξονες, αλλά από την άλλη και πολίτες που να κατανοούν τέτοια κριτήρια και να ενδιαφέρονται για τις απαντήσεις σε σχετικές ερωτήσεις.

  6. @libertarian (2ο σχόλιο),

    θα σε μαλώσω, δε διάβασες προσεκτικά! Άλλο το κριτήριο της προέλευσης ενός κόμματος (όπου κόμματα με εξωκοινοβουλευτική προέλευση τείνουν να έχουν μεγαλύτερη «κομματική πειθαρχία») κι άλλο το κριτήριο της συμμετοχής στις εκλογικές διαδικασίες. Το τελευταίο, δεν μπορεί να διαχωρίσει αριστερά από δεξιά κόμματα (η άκρα αριστερά κι η άκρα δεξιά ταυτίζονται εκεί) αλλά είναι πολύ καλό κριτήριο για να δείξει το πόσο ακραίο είναι ένα κόμμα.

  7. Πάνος says:

    Πολύ ενδιαφέρον ποστ! Είδα και κάποια “τραβηγμένα” πράγματα, αλλά δευτερευούσης σημασίας.

  8. S G says:

    “Βλέπετε, στις ανθρωπιστικές επιστήμες δεν έχουμε ακόμα -κι ούτε νομίζω πως θα αποκτήσουμε ποτέ- όργανα τα οποία να μπορούν να κάνουν αντικειμενικές μετρήσεις”

    δεν συμφωνω, ακομα και η υποκειμενικοτητα μετριεται μια χαρα. Ετοιμαζω ενα κειμενο σχετικα, μπορουμε ας πουμε να μετρησουμε την εμπειρια ενος ατομου οταν πινει ενα ποτηρι κρασι, ποση απολαυση νιωθει κτλ

    Οσο για τους αξονες, ειναι προφανες (και παντα ηταν) οτι δεν φτανει απλα μια διασταση για να μετρηθει το προγραμμα ενος κομματος, υπαρχουν πολλες σχετικες διαστασεις. Και για μενα οντως οι βασικες ειναι δυο, κοινωνικη και οικονομικη ελευθερια. Αυτα οταν μιλαμε για το προγραμμα, γιατι στην πραξη περισσοτερο θα με ενδιαφεραν αλλες διαστασεις, οπως η αποκλιση εργων και λογων, εσωκομματικη δημοκρατια, η ανοχη σε φαινομενα διαφθορας κτλ

  9. @ S G

    Συνάδελφος; 🙂

    Στην επίμαχη παράγραφο λέω για την απουσία οργάνων. Οι μετρήσεις που γίνονται από έρευνες χρειάζονται μεγάλη προσοχή. Η σύνταξη ενός ερωτηματολογίου πρέπει να προσεχθεί πάρα πολύ ώστε να μην περιέχει εκ των προτέρων την άποψη του ερευνητή, τόσο στη διατύπωση των ερωτήσεων, αλλά και στην επιλογή τους. Π.χ. στο παράδειγμα που αναφέρεις (κρασί) μπορεί να φτιαχτεί ένα ερωτηματολόγιο το οποίο θα αβαντάρει τα κόκκινα κρασιά, αν προτιμηθούν οι κατάλληλες ερωτήσεις έναντι κάποιων άλλων.

  10. Pingback: The Reality Tape » Blog Archive » Θετικές αλλαγές στο ΠΑΣΟΚ: Διαμαντοπούλου, διάσπαση

  11. S G says:

    συναδελφος? χμμ οικονομικα και πολιτικες επιστημες ειναι συγγενη εν μερει, ο μιχαλης μαλλον μας θεωρει ολους κοινωνικους επιστημονες, εγω ακομα δεν ξερω αν θα υπαρξει μια και καλη κοινωνικη επιστημη.

    Τα ερωτηματολογια εχουν προβληματα, τα οποια ομως μπορει κανεις να ελεγχει, οπως εχει και καθε αλλη μετρηση προβληματα (εχεις δοκιμασει να μετρησεις το βαρος ενος μοριου?). Αλλα εγω μιλουσα για μετρησεις δραστηριοτητας στον εγκεφαλο, οχι για ερευνες της υποκειμενικης αποψης του ατομου. Θα σε ειδοποιησω οταν τελειωσω το κειμενο, ισως σενδιαφερει.

  12. Ναι, συγγενής επιστήμη. Παρακαλώ! Να ειδοποιήσεις! Φυσικά κι ενδιαφέρει!

  13. aerosol says:

    Μόλις είδα (λίγο καθυστερημένα είναι αλήθεια!) αυτό το έκτακτον ποστ, το οποίο παρουσιάζει δομημένα κάποιες σκόρπιες σκέψεις που έκανα κι εγώ παρατηρώντας τον εν λόγω ρόμβο. Η πρώτη -και χαρακτηριστική- είχε να κάνει με το αυθαίρετο των 4 κριτηρίων που κατηγοριοποιούν τα κόμματα. Τα θέσατε πολύ ορθά κύριε Πρόεδρε, όπως υμείς δεν ημπορούσαμε!
    Βεβαιώθηκα για τη δική μου θέση: κείμαι επί πυραμίδος συνορευούσης με υπερχορδήν ήτις καθορίζεται υπό τους νόμους της Λομπατσέφσκιας γεωμετρίας. Δηλώνω αναρχοβασιλικός Ντισκορντιανιστής της σοσιαλσυντηρητικής φράξιας (και βαθύτατα ΚΟ.Υ.ΣΟΥΡ.Ι.ΚΟΣ).

  14. dmsx says:

    Λάθος τίτλος ρε παιδιά… Ένα κείμενο για μαθηματικά έψαχνα και βρέθηκα εδώ να διαβάζω για κόμματα… Έλεος.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Notify me of followup comments via e-mail. You can also subscribe without commenting.