Μια πρόκληση στους Φιλελεύθερους

Σήμερα, σας παρουσιάζω, τη μετάφραση ενός άρθρου που θεώρησα πως έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Πρόκειται για ένα άρθρο του Mark Hoy, του ανθρώπου που για χρόνια έφτιαχνε το κατάλογο του βιβλιοπωλείου Loompanics, του πιο απίστευτου καταλόγου βιβλίων που μπορούσε να βρει κανείς. Και, ναι, η μετάφραση είναι βιαστική και (συνήθεις δικαιολογίες).

Σημείωση: μετέφρασα τον όρο «libertarians» ως «Φιλελεύθεροι» και τον όρο «corporations» στην αρχή ως Ανώνυμες Εταιρείες και, στη συνέχεια, ως «εταιρείες» σκέτο.

Καλή ανάγνωση.

Για ποιους λόγους, οι Ανώνυμες Εταιρείες δεν είναι άτομα και οι δυσάρεστες συνέπειες του να υποκρίνονται πως είναι.

του Mike Hoy

Μια πρόκληση στους Φιλελεύθερους

Ο Φιλελευθερισμός είναι μια αντίληψη που βασίζεται στα δικαιώματα του ατόμου. Αναγνωρίζει πως το άτομο είναι η θεμελιώδης μονάδα της κοινωνίας και πως η κοινωνία είναι καλύτερη αν κάθε άτομο μπορεί να δράσει προς ίδιον συμφέρον. Η οικονομία του laissez-faire (κατά λέξη “κάτω τα χέρια” – εννοώντας την κυβέρνηση) προέρχεται από τα ατομικά δικαιώματα. Οι ελεύθερες, οικειοθελείς συναλλαγές μεταξύ ελευθέρων ατόμων θα φέρει ως αποτέλεσμα μια ελεύθερη κι ευημερούσα κοινωνία. Η ατομική ελευθερία είναι ο θεμέλιος λίθος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Είναι αυτό για το οποίο οι ιδρυτές πατέρες του έθνους μας έθεσαν σε κίνδυνο τις ζωές τους, τις περιουσίες τους και την τιμή τους, προκειμένου να το δημιουργήσουν.

Ο Φιλελευθερισμός είναι μια αντίληψη που βασίζεται στα δικαιώματα του ατόμου.

Τι συμβαίνει όμως όταν ομάδες ανθρώπων, π.χ. συλλογικές οντότητες, σχηματίζονται με σκοπό να πείσουν την κυβέρνηση να τους χαρίσει ειδικά προνόμια τα οποία δεν αξίζουν; Πως επηρεάζει αυτό την αγορά; Ε, λοιπόν αυτό έχει ήδη συμβεί στις ΗΠΑ, και το αποτέλεσμα είναι πως αυτές οι συλλογικές οντότητες, με τα κυβερνητικώς απονεμηθέντα προνόμια, έχουν κάνει κατάληψη στην οικονομία μας, σε κάποιες ειδικές περιπτώσεις προς όφελος συγκεκριμένων ατόμων ειδικότερα, αλλά εις βάρος των ατόμων γενικότερα. Αυτές οι συλλογικές οντότητες είναι γνωστές ως «Ανώνυμες Εταιρείες» και είναι, εκ πρώτης όψεως, αρκετά αξιοπερίεργο το γιατί γίνονται αντικείμενο λατρείας από τους «Φιλελεύθερους» οι οποίοι ισχυρίζονται πως υπερασπίζονται τα ατομικά δικαιώματα.

Κάνοντας, συνειδητώς, δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ ατόμων και ανωνύμων εταιρειών, οι «Φιλελεύθεροι» έχουν φτάσει στο σημείο να αντιμετωπίζουν τις Α.Ε. ωσάν να ήταν άτομα, βοηθώντας με αυτόν τον τρόπο την κατάληψη της Αμερικής από αυτές και την ΜακΝτοναλντοποίηση των πάντων, σε όλο τον κόσμο – «Παγκοσμιοποίηση».

Με απλά λόγια, οι Α.Ε. είναι αντι-αμερικανικές. Είναι ενάντιες στο άτομο. Η λέξη «Α.Ε.» δεν εμφανίζεται πουθενά στο Σύνταγμά μας. Κάθε οργανισμός, ανεξαρτήτως είδους, αντιμετωπιζόταν με καχυποψία στην πρώιμη Αμερική. Και μάλιστα, το Τσάι της Βοστώνης δεν ήταν διαμαρτυρία ενάντια στη φορολογία, αλλά άμεση δράση που κατευθυνόταν εναντίον της Εταιρείας των Ανατολικών Ινδιών η οποία εκπροσωπούσε τα συμφέροντα της Βρεττανικής ελίτ.

Μόλις το 1886, μετά από μια σειρά υποθέσεων που φτάσαν στο δικαστήριο από δικηγόρους που εκπροσωπούσαν τα συμφέροντα των σιδηροδρόμων που τότε απλώνονταν, το Ανώτατο δικαστήριο αναγνώρισε πως οι Α.Ε. είναι «πρόσωπα» και τους απέδωσε τα ίδια δικαιώματα (στην πράξη περισσότερα) των οποίων απολαμβάνει ένα άτομο, σύμφωνα με τη Διακύρηξη των Δικαιωμάτων. Αυτή η παράδοξη απόφαση, όπως παρατηρεί ο Thom Hartmann στο βιβλίο του «Άνιση Προστασία: Η άνοδος της κυριαρχίας των Εταιρειών κι η κλοπή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» (εκδόσεις Rodale, 2002) οδήγησε στην κυριαρχία της εταιρείας πάνω στο άτομο – μια θεμελιωδώς αντιαμερικανική τάξη πραγμάτων. Όπως συμπεραίνει ο Hartmann, οι μεγαλύτερες πολυεθνικές εταιρείες σήμερα, επιτελούν το ρόλο που, ιστορικώς, είχαν οι βασιλείς. Ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου πλούτου και τις ζωές των περισσότερων πολιτών στον κόσμο. Και είναι σε μεγάλο βαθμό ιδιοκτήτες της αμερικανικής κυβέρνησης: οι κυλιόμενες πόρτες μεταξύ των κυβερνητικών γραφείων και των μεγαλύτερων επιχειρήσεων σε όλες τις πρόσφατες προεδρίες δεν είναι δα και κανένα μυστικό.

Για ποιο λόγο τότε οι «Φιλελεύθεροι», αυτοανακηρυγμένοι των ατομικών ελευθεριών και συμφερόντων, γίνονται τόσο στενόμυαλα παπαγαλάκια των εταιρειών; Γιατί στην ευχή οι «Φιλελεύθεροι» επιμένουν τόσο εμφατικά πως οι εταιρείες είναι οντότητες της αγοράς, όταν ακόμα και μια βιαστική μελέτη του θέματος αποκαλύπτει πως δεν είναι τίποτε άλλο παρά κυβερνητικοί οργανισμοί;

Θα το πω άλλη μια φορά: οι εταιρείες δεν είναι οντότητες που ανήκουν στην αγορά. Είναι κυβερνητικοί οργανισμοί. Αυτό, το απέδειξε ο φιλελεύθερος – αντικειμενιστής Rober Hessen σε ένα βιβλίο το οποίο, κατά ειρωνεία, φέρει τον τίτλο «Προς υπεράσπιση της Εταιρείας (ίδρυμα Hoover)» (1979). Πρόκειται για ένα πολύ διασκεδαστικό βιβλίο, διότι αφού διακηρύσσει στον πρόλογο «Σε αυτό το βιβλίο, θα αμφισβητηθεί η πεποίθηση πως οι εταιρείες χρειάζονται την άδεια της κυβέρνησης για να υπάρξουν και πως τυγχάνουν ιδιαιτέρων προνομίων. Θα παρουσιάσω μια εναλλακτική άποψη, γνωστή ως «θεωρία της αφ’ εαυτού ύπαρξης», δηλαδή πως οι εταιρείες υπάρχουν και διατηρούνται απλώς και μόνο από την άσκηση των ατομικών δικαιωμάτων, και ειδικότερα το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και το δικαίωμα στη δικαιοπραξία.»

Τώρα λοιπόν, το βασικό σημείο διάκρισης της εταιρικής μορφής του επιχειρείν, είναι η περιορισμένη ευθύνη (για ζημιές). Αν ο Hessen (ή οποιοσδήποτε άλλος) θέλει να αποδείξει πως οι εταιρείες είναι οντότητες που προέκυψαν από ελεύθερη συμφωνία, θα πρέπει να αποδείξει πως η περιορισμένη ευθύνη είναι αποτέλεσμα αυτοβούλων συμφωνιών μεταξύ συναινούντων ατόμων. Κι εδώ ακριβώς είναι που ο Hessen αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο από αυτό που είπε πως θα αποδείξει. Παραδέχεται ανοιχτά πως η περιορισμένη ευθύνη για ζημιές δεν μπορεί να εννοείται στα πλαίσια της αγοράς! Λέει:

«Μέχρι στιγμής, η θεωρία της αφ’ εαυτής γενέσεως – η ιδέα πως τα χαρακτηριστικά της εταιρείας προκύπτουν από συμβόλαιο – έχει εφαρμοστεί στα πεδία του σχηματισμού της οντότητας, της διατήρησης της οντότητας αυτής και της περιορισμένης ευθύνης για χρέη. Αλλά με ποιον τρόπο μπορεί η περιορισμένη ευθύνη για ζημιές να εξηγηθεί από τη θεωρία του συμβολαίου, αφού τα θύματα που υπέστησαν τη ζημιά δεν αποδέχονται να περιορίσουν τις απαιτήσεις τους απέναντι στην περιουσία της εταιρείας; Προφανώς, η περιορισμένη ευθύνη για ζημιές μοιάζει με ένα προνόμιο που παραχωρήθηκε από το κράτος…

»Πως γίνεται, αν γίνεται, η περιορισμένη ευθύνη για ζημιές να ενσωματωθεί στη θεωρία της γένεσης των εταιρειών από συμβόλαιο; Η απάντηση είναι πως δε γίνεται … είτε η περιορισμένη ευθύνη για ζημιές είναι ένα προνόμιο που παραχωρήθηκε από το κράτος είτε προκύπτει εκ συμβολαίο (που προφανώς δεν προκύπτει).» 

Έτσι λοιπόν, αυτός ο τύπος βρίσκεται μόλις στη σελίδα 19 και παραδέχεται κιόλας πως δεν μπορεί να αποδείξει αυτό που μας είχε πει πως θα αποδείκνυε: πως δηλαδή οι εταιρείες είναι το αποτέλεσμα αυτοβούλων συμφωνιών μεταξύ ατόμων. Και προσθέτει, αμέσως μετά: «Ανεξαρτήτως της άποψης που μπορεί να έχει ο καθένας γύρω από το θέμα της περιορισμένης ευθύνης για ζημιές, όλο αυτό το ζήτημα είναι αδιάφορο για τις μεγάλες εταιρείες οι οποίες, είτε έχουν επαρκή ασφάλιση για ζημιές ή κατέχουν ευμεγέθη περιουσία από την οποία τέτοιες απαιτήσεις μπορούν να εξυπηρετηθούν.» (Ξέρετε, πώς λέμε Enron;)

Κι έτσι, αφού στις πρώτες 19 σελίδες, η «Υπεράσπιση της Εταιρείας» παραδέχεται πως το βασικότερο χαρακτηριστικό των εταιρειών (περιορισμένη ευθύνη για ζημιές) δεν μπορεί να προκύψει από τις δυνάμεις της αγοράς, κατόπιν σφυρίζει αδιάφορα για περίπου 120 σελίδες, κυρίως χώνοντάς τα στον Ralph Nader (σπουδαία τα λάχανα). Το βιβλίο αυτό λατρεύτηκε από λαμπρούς φιλελεύθερους / αντικειμενιστές όπως ο F.A. Hayek, ο David Kelley κι ο D.T. Armentano. Δεν είναι το συσκοτισμένο παραλήρημα για το οποίο κανείς δεν άκουσε ποτέ΄. Είναι από το βαρύ πυροβολικό των φιλελεύθερων της πιάτσας.

Απορώ, πόσοι άραγε από το λαό των «Φιλελεύθερων» το έχουν πάρει χαμπάρι. Διαβάζοντας την προπαγάνδα των «Φιλελεύθερων», φιαπιστώνει κανείς πως είτε δε γνωρίζουν την κρατιστική φύση των εταιρειών, είτε πως συνειδητά αποφεύγουν να θίξουν το θέμα. Γράφουν πάντα λες κι οι εταιρείες είναι το ίδιο με τα άτομα. Εν τω μεταξύ, ακριβώς λόγω του διαχωρισμού μεταξύ της ιδιοκτησίας και του ελέγχου, οι διευθυντές των εταιρειών έχουν περισσότερα κοινά, ως τάξη, με τους κυβερνητικούς γραφειοκράτες, παρά με τα άτομα.

Η επιχειρηματική μορφή της επιχείρισης ενθαρρύνει τη βραχυπρόθεσμη σκέψη. Αντί να σκεφτεί ΄κανείς πώς να διατηρήσει και να αυξήσει τα οφέλη από το κεφάλαιό του για τα επόμενα, ας πούμε, τριάντα χρόνια, ο διευθυντής της εταιρείας νοιάζεται περισσότερο να καρδαμώσει τα αποτελέσματα που φαίνονται στα βιβλία στο κλείσιμο του τριμήνου – δείτε μόνο τα τελευταία χρόνα πόσες μεγάλες εταιρείες υποχρεώθηκαν να «αναπροσαρμόσουν» τα περασμένα «κέρδη» τους και να λάβουν «μέτρα» ως προς τα τρέχοντα «κέρδη» ώστε να αποφευχθεί η δημιουργική λογιστική.

Οι φιλελεύθεροι Richard L. Stroup και John Baden, στο βιβλίο τους «Γραφειοκρατικοί μύθοι και διαχείριση του περιβάλλοντος» (Pacific Insitute, 1983), λένε: «Στην ανάλυση του δημοσίου τομέα, θα πρέπει να εστιάσουμε το άτομο που λαμβάνει τις αποφάσεις. Είναι ο ένας γραφειοκράτης, ο επαγγελματίας δημόσιος λειτουργός ο οποίος λαμβάνει τις περισσότερες αποφάσεις γύρω από κάθε κυβερνητική λειτουργία. … Μισθός, θέση στη γραφειοκρατική ιεραρχία, βαθμός ελέγχου στο που θα διοχετευθεί ο προϋπολογισμός, διευκολύνσεις στη δουλειά και ανέσεις στο γραφείο, όλα συμβάλλουν στην ευμάρεια του γραφειοκράτη. Αν ένα πρακτορείο επεκτείνει την εξουσία και τον προϋπολογισμό του, τα παραπάνω ωφέλη για τον γραφειοκράτη αυξάνονται επίσης. Από την άλλη, μείωση στο μέγεθος και τον προϋπολογισμό συνοδεύονται, συνήθως, από λιγότερα οφέλη προς το γραφειοκράτη. Με αυτόν τον τρόπο, οι γραφειοκράτες έχουν σοβαρά κίνητρα για να επεκτείνουν την εξουσία και την ευθύνη των υπηρεσιών τους.»

Ακριβώς. Πολύ σωστά διατυπωμένο. Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο οι κυβερνήσεις είναι τόσο αναποτελεσματικές, να και γιατί μια κυβέρνηση, όσο πιο μεγάλη είναι, τόσο πιο αναποτελεσματική γίνεται. Εξαιρετικό το συμπέρασμά σας, φιλελεύθεροι.

Όμως, αυτοί οι τόσο σπουδαγμένοι φιλελεύθεροι, αδυνατούν να συμπεράνουν επίσης πως αυτό είναι ακριβώς το ίδιο που συμβαίνει με τους διευθυντές των επιχειρήσεων και πως, αν «το κατάλληλο επίπεδο εστίασης στην ανάλυση του δημοσίου τομέα είναι το άτομο που λαμβάνει τις αποφάσεις», τότε το κατάλληλο επίπεδο εστίασης για τη μελέτη και της εταιρικής συμπεριφοράς είναι ο ένας εταιρικός γραφειοκράτης – κι αυτός, όπως οι συνάδελφοί του του δημοσίου, έχει ισχυρά κίνητρα να σκέφτεται βραχυπρόθεσμα.

Ο Stroup κι ο Baden λένε «χωρίς το άγχος της δημιουργίας κέρδους, οι γραφειοκράτες μπορούν να αγνοούν ή να φουσκώνουν την οικονομική αποτελεσματικότητα των έργων που διοικούν.» Σωστό, όπως επίσης σωστό είναι και το παρακάτω: Με το άγχος της ανάγκης δημιουργίας μιας εικόνας κερδοφορίας κάθε τρίμηνο, οι εταιρικοί γραφειοκράτες μπορεί να αγνοούν ή να φουσκώνουν την οικονομική αποτελεσματικότητα των έργων που διευθύνουν. Και, ακριβώς επειδή είναι οντότητες που δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς ειδικά προνόμια χαρισμένα από την κυβέρνηση, ολόκληρη σχεδόν η κριτική που οι «Φιλελεύθεροι» κάνουν στην κυβέρνηση, θα μπορούσε θαυμάσια να γίνει και για τις εταιρείες – αλλά οι «Φιλελεύθεροι»δεν το κάνουν αυτό. Γιατί;

Ε, είναι που οι «Φιλελεύθεροι» έχουν ένα πάθος με τις ταμπελίτσες. Η ειδοποιός διαφορά της «Φιλελεύθερης» άνάλυσης, είναι ο δυϊσμός Κράτους/Αγοράς. Τα σπουδαιότερα μαγαζιά της «Φιλελεύθερης» προπαγάνδας είναι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί. Δηλαδή, πήγαν στην κυβέρνηση και ζήτησαν εξαίρεση από τους κανόνες της Αγοράς. Θα περίμενε κανείς πως, μια χούφτα ανθρώπουν που, όπως λένε οι ίδιοι, γνωρίζουν τη λειτουργία της οικονομίας και της Αγοράς καλύτερα από τον καθένα θα τα κατάφερναν, ας πούμε, να εκδώσουν ένα newsletter χωρίς να χάνουν λεφτά, αλλά οι «Φιλελεύθεροι» δεν κάνουν ούτε καν την απόπειρα.

Αφού οι «Φιλελεύθεροι» αποφεύγουν την αγορά όπως ο διάολος το λιβάνι, πως στην ευχή μπορόύν να είναι «υπέρ» της Αγοράς και «εναντίον» της Κυβέρνησης; Απάντηση: κάθονται στις εξέδρες και φωνάζουν συνθήματα όπως κάνουν οι οπαδοί μιας ομάδας μπέιζμπολ. Αφού η πραγματική Αγορά (συνεταιρισμοί τροφίμων, οικογενειακά μανάβικα, συνεργεία αυτοκινήτων κλπ.) δεν είναι και τόσο γκλαμουράτη, (ποτέ δεν τη βλέπεις στην τιβί) οι «Φιλελεύθεροι» κολλάνε την ταμπέλα «Αγορά» σε πασίγνωστες οντότητες εκτός Αγοράς (εταιρείες) και κατόπιν λατρεύουν την ταμπέλα λες και ήταν το πραγματικό αντικείμενο λατρείας.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, βλέπουμε «Φιλελεύθερους» να υποστηρίζουν τις εταιρείες κι έτσι καταφέρνουν να συμφιλιώσουν το δυϊσμό Κράτους/Αγοράς με την πραγματικότητα. Αλλά, όπως έδειξε ο Robert Hessen στην υπεράσπιση της Εταιρείας, οι εταιρείες, στον παραπάνω δυϊσμό, πέφτουν από τη μεριά του Κράτους. Οι οπαδοί των «φιλελεύθερων» έχουν διδαχτεί από τους ηγέτες τους ένα σωρό τεχνικές για να μη σκέφτονται, ώστε οποιοσδήποτε αποπειράται να θέσει ως θέμα το ότι οι εταιρείες δεν ανήκουν στην πραγματικότητα της αγοράς, αυτόματα του καπελώνουν μια αρνητική ταμπελίτσα («αντι-εταιριστής», «ενάντια στο εμπόριο» κ.ο.κ. είναι πάρα πολλές), και, κατά συνέπεια, ό,τι ερώτημα κι αν θέσει μετά αυτό το άτομο, οι «Φιλελεύθεροι» ούτε που το σκέφτονται.

Οι ηγέτες των «Φιλελεύθερων» χρησιμοποιούν διανοητικά ταχυδακτυλουργικά ώστε να πείσουν τους «Φιλελεύθερους» οπαδούς να κάνουν κλάκα στις εταιρείες. Παρουσιάζουν τα φιλο-εταιρικά (δηλ. φιλο-κυβερνητικά) τους μπαρμπούτσαλα σαν να μιλούν περί ατόμων. Ας δούμε ένα πραγματικό παράδειγμα. Ιδού ένα τσιτάτο από το βιβλίο «Γιατί η παγκοσμιοποίηση λειτουργεί» του Martin Wolf από τον κατάλογο βιβλίων Laissez Faire: «Οι ορκισμένοι αντίπαλοι των διεθνών αγοραπωλησιών δεν είναι πρόθυμοι να παραδεχτούν πως, αν είναι κακό για ένα μανάβη στην Νέα Υόρκη να κάνει εμπόριο με ένα μανάβη στο Τιμπουκτού, τότε, θα είναι επίσης κακό για ένα Νεοϋορκέζο να κάνει εμπόριο με κάποιον από το New Jersey. Και, τελικά, αυτή η αντι-αγοραία λογική καταλήγει στο ότι είναι καλύτερα να ζεις με ό,τι βγάζει η αυλή σου, χωρίς να ανταλάσσεις καν τα ραπανάκια σου με το καλαμπόκι του γείτονα.»

Προσέξτε τη χρήση ταμπελλών προς διακοπή της σκέψης: (“ορκισμένοι αντίπαλοι … αγοραπωλησιών … αντι-αγοραία”) και την εσφαλμένη παραδοχή πως, αυτό που συμβαίνει με την Παγκοσμιοποίηση, δεν είναι παρά ένας «μανάβης από την Νέα Υόρκη» που «κάνει εμπόριο» με «ένα μανάβη από το Τιμπουκτού». Εν τω μεταξύ, ποτέ δε μαθαίνουμε το όνομα κάποιου που να έχει αυτές τις απόψεις. Υποβάλλεται η εντύπωση πως οποιοσδήποε αναρωτιέται αν η «Παγκοσμιοποίηση» είναι κάτι καλό, είναι ένα σάπιο υποκείμενο που φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν για να σε σταματήσει «να ανταλλάξεις τα ραπανάκια σου με το καλαμπόκι του γείτονα».

OK, έχω διαβάσει κάμποσα βιβλία που αμφισβητούν την «Παγκοσμιοποίηση», έλα όμως που δε θυμάμαι ούτε ένα συγγραφέα από αυτούς να μη θέλει κάποιο άτομο από την «Νέα Υόρκη» να κάνει εμπόριο με κάποιο άτομο οπουδήποτε αλλού. Αφού οι αμφισβητίες της «Παγκοσμιοποίησης» δεν είπαν ποτέ κάτι που έστω να μοιάζει με την παραπάνω πρόταση, γιατί οι «Φιλελεύθεροι» πετάνε τη μπάλλα στις εξέδρες και κάνουν πως οποιοσδήποτε δεν καταπίνει αμάσητη την «Παγκοσμιοποίηση» όπως κάνουν αυτοί, είναι ενάντια στο εμπόριο μεταξύ ατόμων;

Από όσο μπορώ να καταλάβω, είναι επειδή έχουν εκπαιδευτεί να βάζουν μπροστά το δυϊσμό Κράτους / Αγοράς καθώς σκέφτονται, έτσι αντιλαμβάνονται και την πραγματικότητα. Όλα τα εισερχόμενα σήματα από τον έξω κόσμο πρέπει να φιλτραριστούν μέσω αυτού του δυϊσμού, αυτός δε ο δυϊσμός Κράτους / Αγοράς των «Φιλελεύθερων» είναι πειραγμένος με αποτέλεσμα οι εταιρείες να είναι από την πλευρά της «Αγοράς», ακόμα κι όταν πασίγνωστοι φιλελεύθεροι έχουν ομολογήσει πως βρίσκονται από τη μεριά του «Κράτους».

Το προσφάτως εκδοθέν βιβλίο «Εξομολογήσεις ενός οικονομικού εκτελεστή: Η ιστορία του πως η Αμερική έχτισε μια αυτοκρατορία πάνω στο χρέος του τρίτου κόσμου, εκ των έσω» του John Perkins, αποκαλύπτεται τι είναι τελικά η παγκοσμιοποίηση στην πραγματικότητα – και δεν είναι «ένας μανάβης από την Νέα Υόρκη» που «κάνει εμπόριο» με κάποιο άλλο άτομο. Το τσιτάτο του εκδότη για το βιβλίο μας λέει πως ο John Perkins, για χρόνια «δούλευε για μια διεθνή συμβουλευτική εταιρεία κι η δουλειά του ήταν να πείθει χώρες υπό ανάπτυξη να δεχθούν τεράστια δάνεια, πολύ μεγαλύτερα από τις ανάγκες τους, για την κατασκευή υποδομών – και να εξασφαλίσει πως αυτά τα έργα ανάπτυξης θα δίνονταν σε αμερικανικές πολυεθνικές. Από τη στιγμή που οι χώρες αυτές πνίγονταν από τα τεράστια χρέη, η αμερικανική κυβέρνηση κι οι συμβεβλημένες υπηρεσίες διεθνούς βοήθειας είχαν τη δυνατότητα, υπαγορεύοντας τους όρους εξόφλησης, να ελέγχουν ουσιαστικά τις οικονομίες τους.» Φτου! Δε βλέπω πουθενά το μανάβη από την Νέα Υόρκη, μήπως τον βλέπετε εσείς;

Και, μιλώντας περί της «Αμερικάνικής κυβέρνησης και των συμβεβλημένων υπηρεσιών διεθνούς βοήθειας» (δική μου η έμφαση) ο Martin Wolf, συγγραφέας του «Γιατί η Παγκοσμιοποίηση λειτουργεί», μάς γίνεται γνωστός ως «πρώην οικονομολόγος, στέλεχος της Διεθνούς Τράπεζας». Αντίθετα με τα σκατολογήματα (Κ.Κ.: horse-shit στο πρωτότυπο) των «Φιλελεύθερων», η «Παγκοσμιοποίηση, δεν αφορά τον Joe Doakes, μανάβη από την Νέα Υόρκη που θέλει να ανταλλάξει τα ραπανάκια του με τον Sam Smith, μανάβη από το Τιμπουκτού.

Χρειάζονται βαρβάτο σταμάτημα της σκέψης (K.K.: στο πρωτότυπο It takes some heavy-duty thought-stopping) κι ατέλειωτο κόλλημα ταμπελών για να συνεχίζουμε να το πιστεύουμε αυτό. Αν οι «Φιλελεύθεροι» έχουν τόσο δίκιο περί της «Παγκοσμιοποίησης» κι οι άλλοι έχουν τόσο άδικο, τότε γιατί οι «Φιλελεύθεροι» το βρίσκουν απαραίτητο να διαστρεβλώνουν συνειδητά τις αντίπαλες απόψεις; Γιατί δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν αντρίκια αυτό που είπανε οι άλλοι στ’ αλήθεια, αντί να υποκρίνονται πως και καλά όποιος αμφισβητεί το προμοτάρισμα των εταιρειών είναι ενάντια στο εμπόριο μεταξύ ατόμων; Και γιατί ο λαός των «Φιλελεύθερων» είναι τόσο πρόθυμος να καταπιεί αυτά τα ψεύδη; Έπρεπε, καιρό τώρα, οι «Φιλελεύθεροι» να ξυπνήσουν και να παραδεχτούν πως οι εταιρείες δεν είναι άτομα και πως δεν υπάρχει κανένας λόγος ο φιλελευθερισμός να υποκρίνεται πως είναι, ούτε συζήτηση να τις προτιμά από τα άτομα.

Και λοιπόν, τι πρέπει να γίνει; Πανάθεμά με κι αν ήξερα. Δεν έχω ούτε πλατφόρμα ιδεών ούτε πρόγραμμα, παρά μόνο την ειλικρινή μου παραδοχή πως οι εταιρείες δεν είναι άνθρωποι και πως είναι παρανοϊκό να υποκρινόμαστε πως είναι, όσο το να λέμε πως ένας καλόγερος είναι ηλεκτρική σκούπα.  Οι «Φιλελεύθεροι», οι αυτόκλητοι υπερασπιστές των ατομικών δικαιωμάτων θα έπρεπε να είναι η μπροστάρηδες στο να βρεθεί το «τι πρέπει να γίνει».

Τα περισσότερα βιβλία που συμπεραίνουν το απλό σφάλμα του να λέμε πως οι εταιρείες είναι «πρόσωπα», έχουν γραφτεί από ανθρώπους που θεωρείται πως βρίσκονται πολιτικώς «Αριστερά». Και οι «λύσεις» τους για την εταιρική κυριαρχία πάνω στα άτομα, είναι τόσο αφελείς που είναι σχεδόν τρομακτικές – μοιάζουν να πιστεύουν στ’ αλήθεια πως, με κάποιον τρόπο οι «κυβερνήσεις» (αυτές που ελέγχονται από τις εταιρείες) μπορούν να περάσουν νόμους που θα αποκαταστήσουν τις εταιρείες σε αυτό που υποτίθεται πως έπρεπε να είναι στα πλαίσια μιας κοινωνίας που βασίζεται στα ατομικά δικαιώματα. Μοιάζουν να είναι βυθισμένοι σε μια ευτυχισμένη άγνοια αυτοί που ο μαρξίζων Gabriel Kolko απέδειξε στο βιβλίο του «Ο θρίαμβος του συντηρητισμού» το 1967: πως τα νομοθετικά σώματα, αναπόφευκτα θα ρυθμίζονται από τις επιχειρήσεις που υποτίθεται πως «ρυθμίζουν».

Το πιστεύω πως πρέπει οι «Φιλελεύθεροι» να μπουν μπροστά στην αμφισβήτηση της εταιρικής μορφής του επιχειρείν και να βρουν «λύσεις» ώστε να η οικονομική ισχύς στην Αμερική να επιστρέψει στους νόμιμους δικαιούχους της: τα άτομα.

Τι λέτε, Φιλελεύθεροι;

This entry was posted in Uncategorized and tagged , , . Bookmark the permalink.

5 Responses to Μια πρόκληση στους Φιλελεύθερους

  1. loreley Lucy says:

    Hallo!
    Me geia to neo istologio kai sorry gia ta greeglish!
    A kiss

  2. Κρείτων Κουσουράτος says:

    Ευχαριστώ Lucy! 🙂

  3. ΟΛΑ καλά, ζουμερό και ενδιαφέρον το ποστ, μόνο ένα πρόβλημα έχει όμως. Τη μετάφραση του “libertarian” σαν “φιελεύθερος”!!!!

    Οσο κι αν ηχεί παράξενα, η πλησιέστερη και σωστότερη απόδωση του “libertarian” στα Ελληνικά είναι “ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΚΟΣ”. Π.χ. “libertarian socialist” = “ελευθεριακός σοσιαλιστής”, “right-wing libertarian” = “δεξιός ελευθεριακός”.

    Μάλιστα αυτό ακριβώς που ενοχλεί, στην λέξη αυτή, είναι ΑΚΡΙΒΩΣ σωστό όσο κι αν ενοχλεί. Δηλαδή η στενότατη ιδεολογική και φιλοσοφική σχέση του “libertarian” ή “ελευθεριακού” με τους αναρχικούς και τους αντιεξουσιαστές. Φυσικά οι αναρχικοί λέγονται “anarchists” και οι αντιεξουσιαστές μπερδεύονται με τους ελευθεριακούς, στα Ελληνικά… αλλά (όπως ξέρεις Κουσουράτε μου) στη μετάφραση δεν μπορεί κανείς να τα έχει όλα! 🙂

  4. Κρείτων Κουσουράτος says:

    Γεια σου Γιώργο!

    Ναι, υπάρχει ακριβώς αυτό το πρόβλημα στη μετάφραση κι υπάρχουν κι άλλα, αλλά, ξέρεις, είδα αυτό το άρθρο κι ήθελα οπωσδήποτε να το μεταφράσω την ίδια στιγμή! 🙂

  5. jbid says:

    Ευχαριστώ Lucy! 🙂

    🙂

    google

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Notify me of followup comments via e-mail. You can also subscribe without commenting.