Θα ευλογήσω τα γένια μου

Κι έχω κάθε λόγο.

Έξω από την ελληνική πραγματικότητα, μαθαίνω σήμερα πως, στη Μεγάλη Βρετανία, ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της κυβέρνησης συνεργασίας, Nick Clegg, ετοιμάζει μια μεγάλη πολιτική μεταρρύθμιση. Εκτός από την κατάργηση των βιομετρικών ταυτοτήτων, των περιορισμών στις τράπεζες DNA κι άλλα πολύ καλά και όμορφα, προωθείται και μια αλλαγή στην οποία τα ΜΜΕ (εγχώρια και ξένα) δε δίνουν μεγάλη σημασία: ο Nick Clegg, ετοιμάζει δημοψήφισμα για την εγκατάλειψη του ισχύοντος (στη Βρετανία) εκλογικού συστήματος και την υιοθέτηση της μονής μεταφερόμενης ψήφου.

Ως γνωστόν, η Βρετανία χωρίζεται σε μονοεδρικές εκλογικές περιφέρειες. Βουλευτής της κάθε περιφέρειας, αναδεικνύεται ο βουλευτής ο οποίος έρχεται πρώτος σε ψήφους, ακόμα κι αν έχει σχετική πλειοψηφία (δηλ. λιγότερο από το 50%). Η μονή μεταφερόμενη ψήφος, το αλλάζει αυτό μια και:

  • Οι υποψήφιοι εμφανίζονται σε κοινό ψηφοδέλτιο
  • Ο ψηφοφόρος δε συμπληρώνει σταυρό, αλλά σειρά προτίμησης

Είναι σαν να λέμε: κατεβαίνουν υποψήφιοι ο Κατεργαράκος, ο Ξενερόπουλος κι ο Εντιμάκης. Ξέρουμε πως ο Κατεργαράκος κι ο Ξενερόπουλος υποστηρίζονται από τα δύο μεγάλα κόμματα, αλλά εμείς γουστάρουμε τον Εντιμάκη. Με αυτά που ξέρουμε, υποχρεωνόμαστε να ψηφίσουμε τον  Ξενερόπουλο για να μην τύχει καμμία στραβή και εκλεγεί ο Κατεργαράκος. Σωστά; Ακόμα και σε σύστημα δύο γύρων, μπορεί στον πρώτο γύρο να ψηφίσουμε τον Εντιμάκη, μπορεί και όχι, γιατί ο Κατεργαράκος τυχαίνει να έχει ρεύμα.

(Τη λεπτομέρεια πως συνήθως οι πιο ισχυροί υποψήφιοι είναι ο Κατεργαράκος κι ο Κατεργαρόπουλος, την αφήνω μια και δεν αλλάζει πολλά στο θέμα μας.)

Στο σύστημα της Μονής Μεταφερόμενης Ψήφου τώρα, τα πράγματα αλλάζουν. Πρώτον, έχουμε και τους τρεις στο ίδιο ψηφοδέλτιο. Και συμπληρώνουμε τη σειρά προτίμησής μας. Βάζουμε δηλαδή 1 στον Εντιμάκη, 2 στον Ξενερόπουλο και τίποτε στον Κατεργαράκο.

Τι γίνεται στην καταμέτρηση;

Μετρώνται οι πρώτες προτιμήσεις μας. Αν κάποιος από τους υποψήφιους συγκεντρώνει το 50%+μία ψήφο, τότε αναδεικνύεται βουλευτής. Αν όχι, τότε, αποκλείεται ο τελευταίος σε πρώτες προτιμήσεις βουλευτής. Δεν αποκλείονται όμως τα ψηφοδέλτια που τον είχαν ως πρώτη προτίμηση. Αντίθετα, λαμβάνεται υπόψη στα ίδια ψηφοδέλτια, η δεύτερη ψήφος.

Στο παράδειγμά μας:

Σενάριο πρώτο (ρεαλιστικό): ο Κατεργαράκος έχει λάβει το 40% των πρώτων προτιμήσεων, ο Ξενερόπουλος το 35% κι ο Εντιμάκης το 25%. Ο Εντιμάκης αποκλείεται από τη διαδικασία. Μετράμε τις δεύτερες προτιμήσεις αυτών που ψήφισαν για πρώτο τον Εντιμάκη. Βλέπουμε πως το 25% χωρίζεται σε ένα 18% υπέρ του Ξενερόπουλου και 7% υπέρ του Κατεργαράκου. Αποτέλεσμα: ο Ξενερόπουλος εκλέγεται βουλευτής, αφού 40+7 = 47%, ενώ 35+18=53%. Συμπέρασμα: γλυτώσαμε τον Κατεργαράκο, αλλά φάνηκε πως ο Εντιμάκης έχει κοινό.

Σενάριο δεύτερο (όχι και τόσο απίθανο): Ο Κατεργαράκος έχει λάβει 38%, ο Εντιμάκης 32% κι ο Ξενερόπουλος 30%, στις πρώτες προτιμήσεις. Ο Ξενερόπουλος αποκλείεται από τη διαδικασία, κι επειδή οι οπαδοί του κόμματος του Ξενερόπουλου συχαίνονται τον Κατεργαράκο, το 30% του μοιράζεται 20% στον Εντιμάκη και 10% στον Κατεργαράκο. Αποτέλεσμα: ο Εντιμάκης κάνει την έκπληξη και εκλέγεται βουλευτής, αφού έχει εξασφαλίσει την προτίμηση του 52% του εκλογικού σώματος. Συμπέρασμα: το εκλογικό σώμα δεν εκβιάστηκε και μπόρεσε να αναδείξει τον πιο ικανό υποψήφιο.

Και τώρα, για ποιο λόγο ευλογώ τα γένια μου: διότι απλά, εισηγήθηκα στο κόμμα μου (ΕΔΗΚ / ΕΔΗΝ, σύνδεσμοι δίπλα) να προτείνουμε αυτό το σύστημα και η πρότασή μου έγινε αποδεκτή. Η Ε.ΔΗ.Κ. έχει προτείνει επίσημα (σύνδεσμος, σύνδεσμος) τη μονή μεταφερόμενη ψήφο, ως απαραίτητο συμπλήρωμα για το επερχόμενο γερμανικό εκλογικό σύστημα, στις μονοεδρικές περιφέρειες.

Και σήμερα διαβάζω, πως την ίδια ακριβώς πρόταση, έκανε ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας. Είναι να μη χαίρομαι;

Σύνδεσμος: Wikipedia (για αγγλομαθείς)

Γκουγκλίστε με τους όρους: single transferable vote

This entry was posted in Μεμονωμένα - Ανεξάρτητα. Bookmark the permalink.

4 Responses to Θα ευλογήσω τα γένια μου

  1. Ιθάκη says:

    Είναι πολύ καλή ιδέα. Μακάρι να εφαρμοστεί κι εδώ!

  2. Danai says:

    +1 από εμένα!

  3. S_Pablo says:

    Δεν λέω, καλό ακούγεται, αλλά μπερδεύομαι λίγο.

    Η αρχική μου αντίδραση είναι ότι είναι υπέρ το δέον πολύπλοκο και δύσκολα εφαρμόσιμο. Σε μπελάδες μ’εβαλες. Θα κάτσω να το μελετήσω και θα επανέλθω…

  4. S_Pablo says:

    Λοιπόν, μετά από ελαφρά μελέτη κατέληξα ότι, όντως, το σύστημα είναι πολύ μπερδεμένο.

    Πρώτον, δεν μου φαίνεται να ενδείκνυται για μονοεδρικές περιφέρειες, ή μάλλον καλύτερα δεν ενδείκνυται για εκλογικό σύστημα με μονοεδρικές περιφέρειες μόνο.

    Εννοώ ότι στην περίπτωση που υπάρχουν μόνο μονοεδρικές περιφέρειες, υπάρχει η πιθανότητα, όπως δείχνεις κι εσύ στα παραδείγματα σου, να βγαίνει ο δεύτερος και όχι ο πρώτος σε ψήφους βουλευτής. Σε ένα ακραίο παράδειγμα, μπορεί να εκλεγούν μόνο οι δεύτεροι κι επειδή πρέπει να υπάρχει κάποια εξομάλυσνη, ούτως ώστε το πρώτο κόμμα να έχει περισσότερους βουλευτές, προφανώς η όλη προσπάθεια πάει στράφι.

    Αν τώρα αδιαφορούμε για την αναλογική (έστω και “ενισχυμένα”) αντιπροσώπευση των κομμάτων, πάω πάσο, όμως είναι λίγο επικίνδυνο ένα κόμμα να έχει την υποστήριξη της πλειοψηφίας του λαού και να μην έχει τη δυνατότητα να σχηματίσει κυβέρνηση.

    Δεύτερον, υπάρχει η πιθανότητα στη δεύτερη καταμέτρηση (μετά τον αποκλεισμό του τελευταίου) να μην υπάρχει υποψήφιος που φτάνει το 50% +1. Τότε, τι γίνεται?

    Τρίτον, μου θυμίζει την περίπτωση των Όσκαρ Β’ Ρόλων, όπου ψηφίζονται δύο από τους πέντε υποψηφίους, με αποτέλεσμα πολύ συχνά να μην κερδίζει ο καλύτερος, αλλά ο δεύτερος ή ο τρίτος καλύτερος. Είναι προφανές ότι έτσι το σύστημα αυτό καταλήγει να είναι ένα σύστημα δεύτερων επιλογών και μοιάζει πολύ πιθανό ότι ο κόσμος που ψηφίζει, δύσκολα θα δώσει δεύτερη επιλογή σε κάποιον, από φόβο ότι η πρώτη του επιλογή δεν θα μπορέσει να τον αντιπροσωπεύσει.

    Από την άλλη μερια μου μοιάζει σαφώς δικαιότερη η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος στις πολυεδρικές περιφέρειες. Η εξομάλυνση γίνεται πιο εύκολα (μπορεί να γίνει και απευθείας από το επικρατείας) και η πιθανότητα “κακής” αντιπροσώπευσης μοιάζει πολύ μικρή.

    Βέβαια, επισημαίνω ότι δεν έκανα και διατριβή πάνω στο θέμα και υπάρχει μεγάλη πιθανότητα κάτι να μην κατάλαβα σωστα. Ευελπιστώ ότι θα υπάρξει απάντηση.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Notify me of followup comments via e-mail. You can also subscribe without commenting.