Πλάτων: ο πρώτος θολοκουλτουριάρης;

Πριν ξεκινήσω αυτό το ποστ, προσπάθησα να βρω έναν ορισμό της θολοκουλτούρας. Να λέει δηλαδή πως θολοκουλτουριάρης είναι αυτός που κάνει αυτό κι εκείνο. Μην το κουράζω, μπορείτε να καταλάβετε πως τέτοιος ορισμός δεν υπάρχει πουθενά. Ο όρος δεν είναι παρά ένας εξυπνακισμός που έχουν κατασκευάσει ορισμένοι ηλίθιοι για να μην αισθάνονται ηλίθιοι και τον εκμεταλλεύονται ακροδεξιοί πολιτικοί για να πάρουν ψήφους από αυτούς τους ηλίθιους.

Χρειαζόμαστε παρ’ όλα αυτά, κάποιον ορισμό, προκειμένου να ανιχνεύσουμε, προς τα πίσω στο χρόνο, τις ίδιες κατηγορίες. Συνοπτικά, θα μπορούσαμε να πούμε πως θολοκουλτουριάρης είναι αυτός που:

  • Έχει πιο φιλελεύθερες απόψεις από αυτόν που μιλάει
  • Είναι διαβασμένος – κάτι το οποίο θεωρείται ελάττωμα
  • Μιλάει για πράγματα τα οποία, για τον κατήγορο, δεν έχουν καμμιά σημασία και κανένα νόημα

Υπάρχει λοιπόν κάποιο πρόσωπο, το οποίο, πολλούς αιώνες μετά τη γέννησή του, κατάφερε να μαζέψει και τις τρεις παραπάνω κατηγορίες. Το πρόσωπο αυτό είναι ο Πλάτων, και την κατηγορία της θολοκουλτούρας δεν την εκτόξευσε άλλος, παρά ο Ιωάννης ο λεγόμενος Χρυσόστομος.

Πράγματι, ο Πλάτωνας, κατά τον Ιωάννη, έχει υπερβολικά φιλελεύθερες απόψεις. Ο τελευταίος, φρίττει όταν αναλογίζεται το αίσχος της «Πολιτείας»:

Οὐκαθάπερ Πλάτων, ὁ τὴν καταγέλαστον ἐκείνην πολιτείαν συνθεὶς, καὶ Ζήνων, καὶ εἴ τις ἕτερος πολιτείαν ἔγραψεν, ἢ νόμους συνέθηκεν. … Ὅταν γὰρ κοινὰς πᾶσι τὰς γυναῖκας ποιῶσι, καὶ παρθένους γυμνώσαντες ἐπὶ τῆς παλαίστρας ἄγωσιν ἐπὶ θέαν ἀνθρώπων, καὶ λαθραίους κατασκευάζωσι γάμους, πάντα ὁμοῦ μιγνύντες καὶ συνταράττοντες, καὶ τοὺς ὅρους τῆς φύσεως ἀνατρέποντες, τί ἕτερον ἔστιν εἰπεῖν; Ὅτι γὰρ δαιμόνων ἐκεῖνα ἅπαντα εὑρήματα καὶ παρὰ φύσιν τὰ λεγόμενα…

(Υπόμνημα εις Ματθαίον Ευαγγελιστήν,  75 κ.ε.)

Ο Ιωάννης, δεν παραλείπει να χλευάσει τη μόρφωση του Πλάτωνα, προκειμένου να εξάρει την αμορφωσιά των αποστόλων, π.χ.:

Εἰ γὰρ Παῦλος ἀπαίδευτος ἦν, ἐκράτησε δὲ Πλάτωνος, ὅπερ ἔλεγον, λαμπρὰ γέγονεν ἡ νίκη. Τοὺς γὰρ ἐκείνου μαθητὰς λαβὼν ὁ ἀμαθὴς ἅπαντας ἔπεισε, καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἤγαγεν….Καὶ ὅταν εἴπωσιν ἐκεῖνοι, ὅτι ἄγροικοι ἦσαν οἱ ἀπόστολοι, προσθῶμεν ἡμεῖς, καὶ εἴπωμεν, ὅτι καὶ ἀμαθεῖς καὶ ἀγράμματοι καὶ πένητες καὶ εὐτελεῖς καὶ ἀσύνετοι καὶ ἀφανεῖς. Οὐκ ἔστι βλασφημία τῶν ἀποστόλων ταῦτα, ἀλλὰ καὶ δόξα, τὸ τοὺς τοιούτους τῆς οἰκουμένης πάσης λαμπροτέρους φανῆναι.

(Στις προς Κορινθίους επιστολές,  Γ’ 52 κ.ε.)

Αν και, καλύτερο, είναι το παρακάτω απόσπασμα:

Ὥστε ὅσῳ ἂν ἀνόητος ᾖ ὁ πειθόμενος, πείθηται δὲ ταῦτα, ἃ μηδὲ φιλόσοφοι πεῖσαι ἴσχυσαν τοὺς φιλοσόφους, μεῖζον τὸ θαῦμα γίνεται, μάλιστα δὲ ὅταν καὶ γυναῖκες καὶ δοῦλοι πείθωνται, καὶ διὰ τῶν ἔργων ταῦτα ἐπιδείκνυνται, ἅπερ Πλάτωνες καὶ πάντες ἐκεῖνοι οὐδένα πεῖσαι ἴσχυσαν. Καὶ τί λέγω, ὅτι οὐδένα; Οὐδὲ ἑαυτούς.

(Στις πράξεις των αποστόλων, Λϛʹ, 53 κ.ε.)

Δεν ξέρω, αλλά εμένα αυτό το επιχείρημα «αυτά τα καταλαβαίνει ο απλός λαός κύριέ μου, ενώ αυτά που λέτε εσείς δεν πείθουν κανέναν» κάτι μου θυμίζει. Αν όμως ακόμα αμφιβάλετε για το αν είπε ο Ιωάννης τον Πλάτωνα θολοκουλτουριάρη, νομίζω πως το τελευταίο απόσπασμα θα σας πείσει.

Πόσα ἔκαμε Πλάτων καὶ οἱ κατ’ αὐτὸν περὶ γραμμῆς καὶ γωνίας καὶ στιγμῆς καὶ ἀριθμῶν ἀρτίων καὶ περιττῶν, καὶ ἴσων ἀλλήλοις καὶ ἀνίσων, καὶ τῶν τοιούτων διαλεγόμενος ἡμῖν ἀραχνίων (καὶ γὰρ τῶν ὑφασμάτων ἐκείνων ἀχρηστότερα ταῦτα τῷ βίῳ), καὶ οὐ μέγαν, οὐ μικρὸν ἐντεῦθεν ὠφελήσας οὕτω τὸν βίον κατέλυσε!

(Στις πράξεις των αποστόλων, Δ’ , 37 κ.ε.)

Στο οποίο ο Ιωάννης μας λέει πόσο άχρηστη μας είναι η γεωμετρία. Βέβαια ο Πλάτων δεν έχει μείνει στην ιστορία ως γεωμέτρης, αλλά όταν θες να κατηγορήσεις τον άλλον ως θολοκουλτουριάρη, μπορείς να του φορτώσεις ό,τι θες.

Αυτή είναι πάντως η αρχαιότερη κατηγορία περί θολοκουλτούρας που κατάφερα να βρω. Το ότι σε αυτήν αναμειγνύονται ο Πλάτων και ο Ιωάννης, συνεπάγεται κάποια πράγματα τα οποία τα αφήνω ως άσκηση στον αναγνώστη…

This entry was posted in Uncategorized and tagged , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Πλάτων: ο πρώτος θολοκουλτουριάρης;

  1. Πασιφάη says:

    Άν και πρέπει να ομολογήσω ότι ουδέποτε έδωσα ιδιαίτερη βαρύτητα σε χριστιανικά κείμενα,μένω άφωνη..Αλλά το κακό είναι γενικευμένο και φτάνει εως τις μέρες μας.Οποιοσδήποτε έχει δυο δράμια γνώσεις και δεν ακολουθεί την πεπατημένη είναι θολοκουλτουρέ.Πού να χτυπήσω το κεφάλι μου.Πού..
    Άντε βρε,να ανοίξουμε τις γραφές και να αρχίσουμε να αφορίζουμε το διαφορετικό.Πού είναι τα χριστιανόπουλα να μας υποδείξουν το πρέπον ντε;Γβρμμμ..

  2. Λυκόφρων says:

    Αααακριβώς.

    Κι εγώ, τυχαία έπεσα πάνω σε κάποια παρόμοια αποσπάσματα και είπα να το ψάξω λίγο παραπάνω. Και πράγματι, αυτές είναι οι ρίζες σύγχρονων συμπεριφορών.

    Δεν παρέθεσα κάποια αποσπάσματα όπου ο Ιωάννης αποτρέπει τους πιστούς από το να πηγαίνουν στα λουτρά. Για κάποιο μυστήριο λόγο, την πλευρά του… Ιωάννη την ενοχλεί διαχρονικά κι ο διαφορετικός ρυθμός που πλένονται οι άλλοι.

  3. name-no name says:

    Ἐξ’ὅσων γνωρίζω,τὴν λέξη «θολοκολτουριάρης»,τὴν χρησιμοποιοῦν συχνὰ-πυκνά,οἱ ἀκροδεξιοὶ κατὰ τῶν ἀριστερῶν,προσπαθῶντας ἔτσι νὰ δηλώσουν ἔμμεσα,πὼς ἡ ἀριστερὴ ἰδεολογία,«βλέπει τὰ πράγματα θολά»,ψεύτικα,καθοδηγούμενα,καὶ οὗτο κάθ’ἑξῆς,σὲ ἀντιδιαστολὴ μὲ τὴν ἀκρο-δεξιὰ ἰδεολογία,ἡ ὁποία «βλέπει τὰ πράγματα καθαρά,ἀληθινά,φυσικὰ κ.λπ.»!Πρόκειται οὐσιαστικῶς γιὰ μία ἀκόμη ἀδόκιμη λέξη-φάντασμα,ὅπως κι ἄλλες παρόμοιες λέξεις ποὺ χρησιμοποιεῖ ἡ συγκερκιμένη πολιτικὴ παράταξη προκειμένου νὰ περιγράψει ἀρνητικὰ καὶ νὰ ἐπιτεθῇ τῶν πολιτικῶν,ἰδεολογικῶν,καὶ ἠθικῶν ἀντιπάλων της,λέξεις ὅπως «Γραικύλος(γιὰ τοὺς ἀντιφασίστες καὶ ἀντισωβινιστές)»,«κίναιδος(γιὰ τοὺς ὁμοφυλόφιλους)» καὶ ἄλλα!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Notify me of followup comments via e-mail. You can also subscribe without commenting.