Είμαστε όμως πολύ μακριά ακόμα: η Αρχιέρεια, ως θηλυκό αρχέτυπο, γνωρίζει καλά να επικοινωνεί με το υποσυνείδητό της. Ακόμα κι αν δεν το ξέρει.

Σαν τη γυναίκα που περιγράφει το τραγούδι του Al Stewart, Year of the cat. Συναντιέται μαζί της σε μια χώρα όπου ο χρόνος γυρίζει πίσω: το ασυνείδητο δε γνωρίζει από χρόνο. Δένεται ερωτικά μαζί του (στα ριξίματα που έχω κάνει, πολλές φορές η Αρχιέρεια δείχνει μια γυναίκα με την οποία υπάρχει / θα υπάρξει ερωτική σχέση). Δεν δίνει καθόλου χρόνο για ερωτήσεις, αφού δεν έχουν καμμία σημασία. Ο αφηγητής χάνει την αίσθηση του προσανατολισμού. Την αρχιέρεια την κινεί μια άλλη, εσωτερική πυξίδα και τον περνά μέσα από μια κρυφή πύλη σε έναν απροσδόκητο κόσμο.

Η μέρα φεύγει κι ο αφηγητής έχει αποκοπεί από τον κόσμο που ήξερε. Έχει λάβει το μήνυμα, κατάφερε ν’ ακούσει κι αυτός τον βαθύτερο εαυτό του. Και, παρ’ όλο που ξέρει πως κάποτε θα φύγει (κάθε κάρτα της Αρκάνα είναι ένα στάδιο που πρέπει να το υπερβεί κανείς) αποφασίζει να μείνει.

Η σημερινή κάρτα είναι από την Mythic Tarot και απεικονίζει την Περσεφόνη.

Με το Μάγο, έχουμε την πρώτη εκδήλωση: ο τρελός της προηγούμενης κάρτας, κατάλαβε πως κρατά ένα μαγικό ραβδί, είδε τι έχει μέσα ο σάκος του κι αποφασίζει να τα χρησιμοποιήσει. Ο Μάγος, δηλώνει πράξη.

Το τραγούδι της κάρτας αυτής είναι, χωρίς δεύτερη σκέψη, το Wizard των Black Sabbath. Never talking: ο Μάγος δε μιλάει. Η ομιλία, από την οπτική του γωνία είναι απλώς θεωρητική συζήτηση. Ο Μάγος όμως ενδιαφέρεται να κάνει πράγματα: Just keeps walking / spreading his magic.

Το μαγικό ραβδί στο αριστερό του χέρι θα μπορούσαμε να το παρομοιάσουμε με κεραία η οποία λαμβάνει σήματα. Από το συλλογικό ασυνείδητο, από το υπερπέραν. Όμως η πραγματική δύναμη του μάγου είναι στο δεξί χέρι που δείχνει το έδαφος. Εκεί πραγματοποιούνται όσα λαμβάνει το αριστερό: All the people give a happy sigh / He has passed by, giving his sign / Left all the people feeling so fine : Ο αμίλητος wizard γνωρίζει τις συλλογικές επιθυμίες. Κι απλώς τις υλοποιεί.

(Η σημερινή κάρτα, από την επανέκδοση μιας ελβετικής τράπουλας του 1831.)

Ενώ για όλο το μεσοδιάστημα είχα κάνει ένα προσεκτικό πρόγραμμα μπλογκαρίσματος, με τραγούδια, με σκαριφήματα των ποστ με.. με.. με…

Κατέρρευσε θριαμβευτικά ανάμεσα σε μαζώξεις φίλων, αλκοόλ και πολλά μελομακάρονα.

Χρόνος για blogging μηδέν.

Και φτάνουμε σε τούτη την αποφράδα ημέρα. Διότι ναι μεν υποτίθεται γιορτάζω (εμείς οι δωδεκαθεϊσταί… τεσπα, άλλη φορά) αλλά δεν μπορώ να ξεπεράσω το παιδικό τραύμα πως, η μέρα της γιορτής μου, συνέπεφτε κατά κανόνα με το άνοιγμα των σχολείων μετά το 15ήμρο καθησιό! Το σχολείο τέλειωσε, η γρουσουζιά συνεχίζεται: Jean – Lyc – Πάπλωμα, σημειώσατε δύο, τελευταία στιγμή έφτασα στη δουλειά, και είμαι χωρίς τηλέφωνο και με κλεμμένο ίντερνετ…

Αλλά όχι, το πρώτο ποστ της καινούργιας χρονιάς θέλω να είναι χαρούμενο κι ελπιδοφόρο. Και τι ευχές να σας στείλω για την καινούργια χρονιά;

Αποφάσισα λοιπόν να σας στείλω το παλιό αυτό κλασικό τραγούδι των Aerosmith, το οποίο περιέχει τις σπουδαιότερες, για μένα κινητήριες δυνάμεις:

- Τη μουσική («Sing…»)

- Τα όνειρα («Dream on..»)

Και τη Liv Tyler.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Σήμερα, στη δουλειά, θα πάω 4 φορές για τσιγάρο, θα κλέψω 40 λεπτά. Άλλες δυο φορές στην τουαλέτα, άλλα 20 λεπτά και θα κάτσω για τρία τέταρτα στο διάλειμμα για φαγητό. Κάπου θα μπορέσω να ξεκλέψω κι άλλα τρία τέταρτα σερφάροντας στο ίντερνετ. Σύνολο, δυόμιση ώρες κλεμμένες από ένα κλεμμένο οκτάωρο.

Γιατί ο Χάρος, αντίθετα με τον εφοριακό, δε δικαιολογεί τον κλεμμένο χρόνο…

Ένα τραγούδι που αχνοθυμόμουν, εκεί, στις πρώτες μου μουσικές αναμνήσεις, από τη δεκαετία του εβδομήντα. Επόμενο ήταν να νοιώσω κάτι παραπάνω, όταν το ξανάκουσα πρόσφατα να παίζεται από τους ραδιοσταθμούς.

Αλλά δεν ήταν μόνο η ανάμνηση που με έκανε να ξανααγαπήσω αυτό το τραγούδι, ούτε η «εβδομηνταρία» ενορχήστρωση με τα έγχορδα στο ρεφρέν.

Είναι γιατί αυτό το τραγούδι δεν περιγράφει απλώς μια σωματική επιθυμία της στιγμής: περιγράφει τη στιγμή όπου όχι μόνο το σώμα, αλλά και η ψυχή, ακόμα κι ο νους έχουν εστιαστεί στο λατρεμένο πρόσωπο. Πόθος, όχι σωματικός, αλλά με όλο το είναι. Και, με το που γιγαντωθεί μέσα σου, ακριβώς αυτή τη στιγμή σπάει και σε κάνει να λιώνεις.

Ακριβώς όπως οι κιθάρες γίνονται έγχορδα στο ρεφρέν.

Ο γέρος του έδειξε τα βουβάλια που έβοσκαν στη σαβάνα.

-Μπορείς να τους βλέπεις όλους τους, είπε. Ο καθένας τους έχει τη δική του ιστορία, αλλά κανείς τους δεν μπορεί να ξεφύγει από το όνομά του. Τον έναν τον λένε Θλίψη, τον άλλον Απόγνωση. Είναι μήνες τώρα που γυρνάνε από βοσκότοπο σε βοσκότοπο, αλλά το όνομά τους τούς κυνηγάει πάντα.
-Δε σκέφτηκε ποτέ κανείς τους να ξαναβαπτιστεί;
-Δοκίμασαν, αλλά κάθε ξωκλήσι που βρήκαν στο δρόμο τους ήταν κλειστό. Ανοιχτά βρήκαν μόνο κάτι ξωκλήσια που ανήκαν σε θρησκείες περίεργες. Τους ζητούσαν να κάνουν πράγματα αλλόκοτα, που αν τα έκαναν θα έπαυαν πια να είναι βουβάλια.
>>Μερικοί δέχτηκαν. Αυτοί δεν είναι πια βουβάλια. Μεταμορφώθηκαν σε ιππαλεκτρύωνες, ελαφοκανθάρους, σφίγγες, γρύπες, άρπυιες. Και πάλι όμως, είναι νύκτες που τους βρήκαν οι φίλοι τους να μένουνε άυπνοι. Σκέφτονταν το παλιό τους όνομα. Το κατάλαβαν γιατί το κεφάλι τους ξαναγινόταν βουβαλίσιο.
>>Οι περισσότεροι όμως δε δέχτηκαν ποτέ. Κάποιος, που τον έλεγαν Υστερία, εξαφανίστηκε ένα βράδυ από τα μάτια των φίλων του και λένε πως έγινε φάντασμα. Γυρνάει τις νύχτες και ζητάει εξηγήσεις.

-Ίσως φταίνε οι άνθρωποι που δε θέλουνε να κάνουνε φιλίες με ζώα που έχουν δυσάρεστο όνομα. Τους θυμίζουν κάποιους μακρινούς προγόνους τους που μοιάζανε με χιμπατζήδες κι είχαν ονόματα δεμένα με τη Γη.

-Για κακή τύχη των βουβαλιών, τα ονόματά τους έχουν την ίδια σημασία σε όλες τις γλώσσες. Οι άνθρωποι βρήκαν ονόματα για τον εαυτό τους που δε σημαίνουν τίποτα σε καμία γλώσσα. Είναι ένα άθροισμα από τρομερούς ήχους.

Θυμήθηκε τότε την ιστορία ενός όντος, Άνω τον έλεγαν, που ήθελε να κάνει έναν περίπατο στο διάστημα. Κάποτε τα κατάφερε, αλλά, από κάποιο πρόβλημα που του έτυχε, δεν μπόρεσε να επιστρέψει στο σκάφος του. Λίγο πριν του τελειώσει το οξυγόνο, έβγαλε τη στολή του και πέθανε γυμνός στο διάστημα. Τώρα το πτώμα του περιφέρεται σε σταθερή τροχιά γύρω από τη Γη. Κι επειδή στο διάστημα δεν υπάρχει σήψη, διατηρείται τέλεια για πάντα.

-Οι βούβαλοι το βλέπουν, αποκρίθηκε ο γέρος, κι αυτό είναι που τους κάνει να θέλουν να παραμείνουν βούβαλοι. Λατρεύουν αυτό το Ον που μπόρεσε να γίνει ένα με το Σύμπαν, ακριβώς με τον τρόπο που ήθελε. Είναι φορές που το πτώμα του περνά μπροστά από τον ηλιακό δίσκο και βλέπεις τότε μια σκιά στον Ήλιο να αγκαλιάζει όλον τον πλανήτη. Οι άνθρωποι, με όλα τα τηλεσκόπια που κατέχουν δεν μπόρεσαν ποτέ να τον βρουν, ποτέ να τον δουν.

Ο Ήλιος έδυε στη σαβάνα κι όλα άρχισαν να κοκκινίζουν. Ήταν η ώρα για τα βουβάλια να πάρει το καθένα το μοναχικό του δρόμο.

-Τώρα το καθένα παίρνει το δρόμο του. Ήταν μια πολύ σπάνια συνάντηση αυτή. Θα περπατάνε τώρα για χρόνια ελπίζοντας να βρούνε στο δρόμο τους ένα τοτέμ που θα τους αλλάξει το όνομα. Τα χρόνια όμως περνάνε και τοτέμ δε βρίσκονται.
>> Άλλοι μόλις τα βρήκαν τα πήρανε να τα κρατήσουν για τον εαυτό τους. Να μπορούν να αλλάζουν όνομα συνέχεια.
>>Άλλα τοτέμ το θεωρούν υποτιμητικό να βοηθήσουν ένα βουβάλι.

Ο Ξένος κοίταξε τη σκιά του Άνω που στεκόταν μεταξύ Ήλιου και Σελήνης.

Ένας τρίτος άνθρωπος, μακριά από εκεί, προσπαθούσε να θυμηθεί. Το βάρος της σκιάς του Άνω τον πίεζε. Αλλά δεν μπορούσε. Ήξερε πως ήταν κάτι τρομερό αυτό που δε θυμόταν. Κάτω όμως από το βάρος της σκιάς, έπρεπε να θυμηθεί.

Τότε ο τρίτος άνθρωπος πήγε στο νεκροταφείο. Πήγε στο μνήμα της μνήμης του κι άρχισε να την ξεθάβει μανιασμένα. Άνοιξε το φέρετρο κι ούρλιαξε από το θέμα.

Θαμμένο εκεί ήταν ένα βουβάλι με το όνομα Πίκρα.

Ετοίμαζα τούτο το ποστ έχοντας κατά νου κι αυτή τη φορά μια μετάφραση των στίχων. Αλλά έπεσα σε σημαντικά στοιχεία που δε γίνεται να μην τα εκθέσω.

Τα Carmina Burana λοιπόν, είναι τραγούδια που βρέθηκαν σε ένα μεσαιωνικό χειρόγραφο το οποίο βρέθηκε στο αβαείο των Βενεδικτίνων του Beuern(στις Βαυαρικές Άλπεις, 30 μίλια κάτω από το Μόναχο) εξ ου και Carmina (τραγούδια) Burana (της Beuern). Η συλλογή αυτή σώζει σημαντικά κομμάτια της μεσαιωνικής ποίησης κι ο Carl Orff μελοποίησε κάποια από αυτά. Τα τραγούδια που διάλεξε, μας δίνουν μια εικόνα του Μεσαίωνα πολύ διαφορετική από αυτήν που πιστεύουμε. Με ανθρώπους ζωηρούς που, είτε χαίρονται με την άνοιξη, είτε τα πίνουν στην ταβέρνα, είτε τραγουδάνε – αρκετά τολμηρά – για τον Έρωτα.

Αλλά το Estuans Interius ξεχωρίζει. Είναι μια δήλωση παρρησίας ενός ανθρώπου ο οποίος επιλέγει να μείνει έξω από την πεπατημένη. Και στέκει θαραλλέα στην επιλογή του. Η λατινική γλώσσα, μια γλώσσα που στο μυαλό μας έχει ταυτιστεί με σκονισμένα συγγράμματα και γηραιούς καθηγητές, εδώ παίρνει κυριολεκτικά φωτιά, γίνεται παθιασμένη, ρέει μέσα της αίμα. Περιφρονεί όλες τις αξίες που οι σύγχρονοί του θεωρούν «καλές». Αλλά μην ξεγελιέστε από τις λέξεις. Δείτε βαθύτερα. Το πιο προκλητικό στους στίχους αυτούς, είναι που ο ποιητής, μας αφήνει να καταλάβουμε πως ο ίδιος είναι κάτοχος ενός άλλου είδους σοφίας. Πιο βαθιάς από αυτήν που εξαίρεται δημόσια. Κι αυτό θα πρέπει να ακουγόταν πολύ «βαρειά» στα μεσαιωνικά αυτιά.

Δείτε τη γλώσσα. Τα λατινικά που στο μυαλό μας έχουν ταυτιστεί με σκονισμένα συγγράμματα και γηραιούς καθηγητές, εδώ παίρνουν φωτιά, παθιάζονται, ρέει μέσα τους αίμα ζεστό ενός νέου ανθρώπου.

Ενός ανθρώπου που, ψάχνοντας, βρήκα στοιχεία γι’ αυτόν. Έμεινε γνωστός με το όνομα «Αρχιποιητής» κι έζησε το 12ο αιώνα. Στη ζωή του, έγινε διάσημος για τους βλάσφημους, ελευθερόστομους στίχους του, από τους οποίους μας σώζονται σήμερα δέκα ποιήματα.

Ο Αρχιποιητής δεν ήταν μόνος του. Οι στίχοι αυτοί θεωρούνται ως οι αντιπροσωπευτικότεροι του Ordo Vagorum, του Τάγματος των Πλάνητων. Διαννοούμενοι οι οποίοι γυρνούσαν σε όλη την Ευρώπη, από πόλη σε πόλη, χωρίς μόνιμη κατοικία, προσπαθώντας να ικανοποιήσουν τις πνευματικές τους ανησυχίες. Οι τελευταίες ήταν και το στοιχείο που τους διαφοροποιούσε από τη μάζα των χωρικών – ο όρος rustici στα Carmina Burana χρησιμοποιείται υποτιμητικά.

Αυτό εδώ είναι το δέκατο από τα σωζόμενα ποιήματα του Αρχιποιητή κι έχει τη μορφή της εξομολόγησης προς τον άνθρωπο που τον προσέλαβε, τον επίσκοπο της Κολωνίας. Ο Orff μελοποίησε μόνο τις 5 πρώτες στροφές (τις οποίες και παραθέτω) αλλά οι περίεργοι μπορούν να βρουν ολόκληρο το ποίημα στα λατινικά και σε αγγλική μετάφραση.

Προκαλεί εντύπωση το κλείσιμο στην ολοκληρωμένη γραφή: ο Αρχιποιητής, δηλώνει την ειλικρινή του μεταμέλεια και ζητά από τον επίσκοπο να τον συγχωρέσει για την προηγούμενη αμαρτωλή του ζωή και την πίστη του στην αρχαία θρησκεία, διαβεβαιώνοντας πως η ψυχή του επιθυμεί να πάρει το σωστό δρόμο.

Να λέει αλήθεια; Μήπως πρόκειται για ακόμα πιο χοντρό δούλεμα; Δε θα μάθουμε ποτέ. Η φωνή όμως του αρχιποιητή στις πρώτες στροφές, έχει παραμείνει σαν ένα αιώνιο μανιφέστο, το παλαιότερο κείμενο που ξέρω να υμνεί το τρίπτυχο «sex ‘n’ drugs ‘n’ rock ‘n’ roll». Ένας επαναστατημένος νέος, ηλικίας άνω των 800 ετών.

Από τον Fischer-Diskau, μια συγκλονιστική ερμηνεία.

Ξέρω καλά πως υπάρχουν πολλοί εκεί έξω που δε γουστάρουν, είτε τον Tom Waits, είτε το Φοίβο Δεληβοριά. Και είναι σχεδόν αδύνατο να πετύχεις κάποιον που να του αρέσουν και οι δύο. Συνεπώς, θα υπάρχουν κι αρκετοί που θα θεωρούν βλάσφημη τη διασκευή του Φοίβου (με τον τίτλο «Χάλια») στο τραγούδι του Tom «Invitation to the blues».

Ο ένας, ενσαρκώνει το ράκος που περιφέρεται σε καταγώγια, αχρηστεύοντας μεθοδικά το συκώτι του και τους πνεύμονές του από το ποτό και το τσιγάρο. Ο άλλος είναι η αντίθετη εικόνα: ένα «καλό παιδί», από μια τυπική μικροαστική οικογένεια, πάντα με καλοσιδερωμένο πουκάμισο (εξαιτίας της μαμάς, μπορούμε να υποθέσουμε). Όταν οι δυο χαρακτήρες αυτοί συναντώνται στο ίδιο τραγούδι, είναι φυσικό κανείς να εκπλήσσεται.

Τα δυο τραγούδια έχουν διαφορές. Ο Tom Waits, βρίσκεται μόνος, σε ένα φαγάδικο δίπλα σε ένα σιδηροδρομικό σταθμό, προφανώς πολλά μίλια μακριά από το σπίτι του. Ο Φοίβος, είναι υποθέτουμε με παρέα, σε κάποιο ποτάδικο, χωρίς να έχει απομακρυνθεί. Ο πρώτος δε βρίσκει τίποτα στο σπίτι του («ain’t nothing back in Jersey»). Ο δεύτερος έχει πράγματα στο σπίτι του, τα οποία όμως απλώς τον κάνουν να νοιώθει άσχημα («και βιβλία (!) και καπνούς κι όλα όσα θες να γίνεις πάλι χάλια»).

Όμως κάπου εδώ τελειώνουν οι διαφορές.